Welcome Guest! To enable all features please Login or Register.

Notification

Icon
Error

Options
View
Go to last post Go to first unread
Hoàng Thy Mai Thảo  
#1 Posted : Saturday, October 3, 2020 5:33:59 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Càu nhàu, một nghệ thuật tinh tế của người Pháp

RFI - 03/10/2020
Website tuần báo Le Courrier International ngày 20/09/2020, có bài «Giải thích cho người nói tiếng Anh biết nghệ thuật càu nhàu của dân Pháp». Với cách viết dí dỏm, hài hước, bài viết phản ánh một khía cạnh xã hội Pháp, thói quen, tâm lý của dân Pháp.

Để có thể nói chuyện dễ dàng và thoải mái với một người Pháp, tốt hơn hết là phải biết cách phàn nàn, càu nhàu. Đó là nhận xét của website BBC. Thế nhưng, nếu như cằn nhằn là một thói quen được ưa chuộng rộng rãi tại Pháp, thì việc biết chính xác càu nhàu vào lúc nào, với ai và về việc gì cũng là cả một nghệ thuật.

«Vụ thu hoạch nho tồi tệ quá; giới lãnh đạo chính trị toàn là kẻ bất tài và thậm chí còn dốt nát thô lậu», đó là một chỉ dấu gần như chắc chắn để bạn biết rằng cuộc nói chuyện này diễn ra tại Pháp vì ngay từ đầu, đã có một việc gì đó không ổn.

Emily Monaco, trên website của BBC, nói rõ hơn dựa trên kinh nghiệm bản thân. Nữ nhà báo Mỹ này tới Pháp cách nay 15 năm và đã bị ngỡ ngàng, chưng hửng trong một thời gian dài, khi nghe thấy những người xung quanh mình lúc nào cũng cằn nhằn, phản đối, không bằng lòng đủ mọi thứ. Cô bị cụt hứng vì những gì cô chứng kiến giống như một «dàn hợp xướng phản đối thường trực».

Vậy tại sao dân Pháp lại luôn luôn có tính khí khó khăn như vậy? Cô cho biết, rốt cuộc, «khi tôi có đủ can đảm để hỏi một người bạn Pháp về việc này, thì anh ta trả lời rằng không, anh không phàn nàn, mà chỉ càu nhàu thôi». «Chính sự phân biệt này đã kích thích tôi, một thiếu nữ người Mỹ, lúc đó mới 19 tuổi, khám phá xem điều gì ẩn giấu đằng sau sự không hài lòng của người Pháp và mở đầu là với những từ ngữ như sau: Người ta có thể phàn nàn - se plaindre - đó là động từ tự thân được dùng từ lâu nay khi thể hiện sự không đồng tình, nhưng nếu dùng porter plainte - đưa ra, đệ trình phàn nàn – khi muốn chính thức hóa vấn đề. Và có loại càu nhàu, phàn nàn chỉ vì thích như vậy mà thôi».

Một nghệ thuật tế nhị

Một sự tinh tế về ngôn từ như vậy cho thấy đúng là không phải ai cũng biết càu nhàu như một người Pháp thực thụ, nhất là đối với người nước ngoài mới tới Pháp. Emily Monaco giờ đây thú nhận rằng các bạn của cô vẫn còn nhớ là khi nghe cô mới chập chững đi những bước đầu tiên trong nghệ thuật càu nhàu thì nó giống như những đứa trẻ còn chưa nói sõi nhưng làm ra vẻ như đang nói chuyện qua điện thoại. «Do vậy, biết cằn nhằn đúng lúc, với đúng đối tượng và có những lý do chính đáng là một nghệ thuật tinh tế mà tôi đã phải học để làm chủ được».

Theo Emily Monaco, có 5 nguyên tắc chính:

1. Tại Pháp, khác với ở Mỹ, nói một điều gì tiêu cực là muốn người đối thoại với mình thể hiện chính kiến.
Ở Pháp, phàn nàn là một trong những phương tiện được ưa thích để bắt đầu nói chuyện. Ví dụ, «bạn có thể nói về một nhà hàng ăn ngon nhưng đồng thời xoáy vào chuyện phục vụ vẫn chưa tốt hoặc nhấn mạnh rằng chỉ vì các cửa sổ ở căn hộ mới của bạn đều mở ra hướng đông, nên bạn lại phải đi mua rèm cửa».

Đối với dân Mỹ, đây là cách ứng xử trái với tự nhiên. Theo Anna Olonyi, một nữ tác giả Pháp-Hung-Mỹ, làm việc tại Viện tư duy phê phán ở Paris, nếu ứng xử như vậy, dân Mỹ có nguy cơ bị coi là kẻ có tư tưởng thất bại, thua kém – loser - và từ này lại không có trong tiếng Pháp.

2. Tại Pháp, một cuộc nói chuyện có thể coi như một cuộc đấu súng tay đôi.

Nữ nhà báo Canada Julie Barlow, tác giả cuốn «Người Pháp nói như vậy đấy», giải thích: «Cằn nhằn là phương tiện tuyệt vời để mở đầu cuộc đọ sức. Điều này cho phép thể hiện sự thông minh và tạo cảm giác là có đầu óc phê phán, rằng tôi suy nghĩ, tôi không ngây thơ».

Điều này hoàn toàn trái ngược với ở Mỹ, nơi mà vẻ bề ngoài tiêu cực kiểu Pháp gây khó xử. Tại Mỹ, tư duy chủ đạo là «nếu có thể thì hãy nín nhịn, không cằn nhằn và nếu phải càu nhàu thì tốt hơn hết là bổ sung thêm câu: Ồ! Nhưng không sao, tôi sẽ giải quyết được...» Đó là một dấu ấn thể hiện tư duy lạc quan của dân nói tiếng Anh mà người Pháp thì có thể nhẹ nhàng bỏ qua.

3. Tuyệt nhiên không cần tìm cách giải quyết sự phàn nàn

Phản đối một cách «huỵch toẹt», không cần tế nhị, mang tính cách rất Pháp và tốt cho sức khỏe. Website BBC trích dẫn một nghiên cứu năm 2013 đăng trên tạp chí Tâm thần sinh học, cho biết, tìm cách điều chỉnh những cảm xúc tiêu cực có thể gây rủi ro cao về các bệnh tim mạch; nhận xét này đã được trình bày trong một nghiên cứu của trường đại học Texas năm 2011, theo đó, kìm nén những cảm xúc tiêu cực làm cho con người trở nên hung hãn hơn.

4. Dân Pháp ưa thích phàn nàn những chuyện bên ngoài, xung quanh bản thân, chứ không phải cuộc sống riêng tư của mình.

Theo một cuộc thăm dò trong năm 2010, 48% dân Pháp được hỏi chủ yếu phàn nàn về chính phủ. Trong danh sách những vấn đề phàn nàn thì những chủ đề mang tính chất cá nhân nằm xa phía dưới: 23% phàn nàn khi liên lạc với một người mà không thấy họ gọi lại và chỉ có 12% phàn nàn về những vấn đề liên quan đến con cái.

Emily Monaco kết luận: «Tôi nghĩ là người Pháp lạc quan và tin tưởng đối với bản thân và cuộc sống của họ, nhưng lại có xu hướng rất nghiêm khắc đối với đất nước của họ».

5. Tại Pháp, người ta phàn nàn vì đủ mọi lý do

Phàn nàn không nhất thiết nhằm giải quyết một vấn đề hoặc tạo ra sự thay đổi. Theo Emily Monaco, «tại Pháp, giống như với phần lớn các câu giao tiếp theo khuôn mẫu có sẵn, ví dụ, người ta hỏi thăm mọi việc có ổn thỏa hay không, nhưng lại không nhất thiết quan tâm đến câu trả lời – càu nhàu trước hết là một phương tiện để tạo mối liên hệ».

Tác giả kết luận: «Đó là một phương tiện rất hữu hiệu. Xét cho cùng, phàn nàn thể hiện một tình cảm chân thực và điều quan trọng hơn là nó cho thấy một sự yếu đuối, dễ bị tổn thương nào đó. Sau nhiều năm sống tại Pháp, cuối cùng, tôi đã có thể kết giao hữu hảo với người dân ở đây và để có được mối giao lưu này, có lẽ chưa bao giờ tôi nghĩ là mình đã phải cằn nhằn nhiều đến như vậy».



Edited by user Thursday, November 19, 2020 8:12:27 AM(UTC)  | Reason: Not specified

Hoàng Thy Mai Thảo  
#2 Posted : Thursday, November 19, 2020 8:14:17 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Người Pháp gắn bó với truyền thống cây thông Noël

Tuấn Thảo - RFI - 19/11/2020
Lệnh phong tỏa kéo dài đã khiến cho giới thương gia ở Pháp thêm lo lắng. Hầu như mọi người đều mong rằng các hoạt động mua sắm nhân mùa Noël sẽ không bị hy sinh. Về điểm này, chính phủ Pháp cho phép buôn bán cây thông Giáng Sinh kể từ cuối tuần này, tạo thêm hy vọng cho việc mở lại các cửa hàng kinh doanh tại Pháp vào đầu tháng 12/2020.

Theo thông báo chính thức của Bộ Nông Nghiệp : việc mua bán cây thông có thể bắt đầu vào thứ Sáu tuần này, 20 tháng 11. Quyết định này đã trấn an phần nào nhiều hộ gia đình cũng như giới kinh doanh phân phối các sản phẩm liên quan tới mùa Noël. Nhìn chung, dân Pháp đang có tâm lý bi quan về việc tổ chức đón Noël năm nay, nếu lệnh phong tỏa được triển hạn, thì rất nhiều người Pháp sẽ không được về quê thăm nhà, quây quần bên bữa tiệc gia đình mừng đón Giáng Sinh. Vì thế cho nên họ chờ đợi rất nhiều vào các tín hiệu cho thấy tình hình khả quan hơn, trong đó có việc đi mua cây thông, một trong những biểu tượng truyền thống mùa Noël, hay là công ty đường sắt cho phép đặt vé đi tàu vào những ngày lễ cuối năm.

Noël, mùa bán thông duy nhất đối với ngành phân phối

Về phía các công ty doanh nghiệp, thông báo của bộ Nông Nghiệp Pháp làm cho giới chuyên ngành phấn khích lạc quan hơn. Để có thể bày bán cây thông vào trung tuần tháng 11 hàng năm, giới sản xuất cũng như các nhà phân phối đã phải lên kế hoạch thu hoạch và dự trữ từ nhiều tháng trước. Quyết định của chính phủ Pháp cho phép mua bán cây thông Giáng Sinh kể từ ngày 20/11, đưa cây thông vào danh sách các sản phẩm "thiết yếu" phần lớn cũng vì dân Pháp luôn gắn bó với truyền thống này.

Mặt khác, bộ Nông Nghiệp Pháp cũng không muốn ngành khai thác cây thông bị sụp đổ, chủ yếu cũng vì trái với ngành trồng rau quả hay sản xuất hoa tươi, ngành này chỉ có một mùa kinh doanh duy nhất trong năm. Nếu bở lỡ cơ hội, thì phải đành chờ tới Giáng Sinh năm sau.

Trong nhiều tuần lễ vừa qua, giới chuyên ngành cây thông đã không ngừng cầu cứu với chính phủ Pháp, lệnh đóng cửa các cửa hàng kinh doanh đã dẫn đến việc rất nhiều nhà bán lẻ buộc phải hủy đơn đặt hàng với các nhà sản xuất. Tác động dây chuyền này bắt đầu gây thiệt hại đáng kể, khi khối lượng cây thông bị ứ đọng tồn kho, nếu không bán được thì có nhiều nguy cơ phải vứt đi hay tái xử lý.

Trong bối cảnh đó, bộ trưởng Nông Nghiệp Julien de Normandie đã bật đèn xanh cho việc kinh doanh cây thông, không những tại các địa điểm phân phối thông thường mà ngay cả tại các tiệm hoa (với một số điều kiện). Điều này không những quan trọng đối với người tiêu dùng ở Pháp mà còn tạo luồng dưỡng khí cần thiết cho toàn ngành sản xuất cây thông.

Cụ thể, cây thông có thể được bày bán tại các siêu thị lớn, các vườn mua bán cây kiểng cũng như hạt giống, các hệ thống cửa hàng chuyên về nhà cửa kể cả vật liệu xây dựng, đồ nội thất, sản phẩm trang trí và làm vườn. Các địa điểm này sẽ phải tổ chức theo cách đơn giản nhất một không gian dành riêng cho cây thông Giáng Sinh.

Thông xanh : "nông phẩm" chứ không phải là lâm sản

Ngoài ra, các chủ tiệm hoa đều có thể kinh doanh cây thông ở phía bên ngoài cửa hàng. Mục đích là để tránh cho khách hàng tụ tập ở bên trong không gian khép kín, còn các dịch vụ mua bán ở mặt tiền hay ở trên sân ngoài cửa tiệm đều phải áp dụng các quy định giãn cách xã hội trong mùa dịch Covid-19.

Giới sản xuất và phân phối cây thông đã nhiệt tình hưởng ứng quyết định của chính phủ Pháp. Theo ông Frédéric Naudet, chủ tịch Hiệp hội cây thông Giáng Sinh AFSN, loại cây thông Noël thường được các hộ gia đình Pháp mua về trang trí trong nhà, được xem như là một sản phẩm nông nghiệp chứ không phải là "lâm sản".

Tại Pháp, có từ 4.000 đến 5.000 hecta đất nông nghiệp được dùng để trồng loại thông xanh dành riêng cho mùa Giáng Sinh. Loại thông xanh phổ biến nhất là giống Nordmann chứ không phải là loài Épicéa của châu Âu. Giống Nordmann không mọc tự nhiên ở Pháp, đó là lý do tại sao loài này được trồng trong các đồn điền nông trại, để khai thác như một nông phẩm.

Theo ông Frédéric Naudet, giống Nordmann (linh sam) tuy không có nhiều mùi hương bàng thông châu Âu, nhưng loài cây này có thể giữ được lâu ở trong nhà mà lại ít bị "mất gai", nhờ vào ưu điểm ít rụng lá đó, mà việc trồng thông xanh để khai thác đã dần dần thay thế ngành chăn nuôi truyền thống tại nhiều lãnh thổ vùng miền, chẳng hạn như vùng Morvan ở miền Trung nước Pháp.

Ngành "trồng thông" tuyển dụng hơn 1.000 nhân viên

Thông xanh được trồng theo đợt, từ năm này qua năm nọ trên những cánh đồng, đến mười năm sau là có thể được khai thác. Ngành khai thác cây thông Noël tạo ra hàng ngàn việc làm tại Pháp, trong đó có khoảng một ngàn nhân viên với hợp đồng dài hạn. Đến mùa Giáng Sinh, số nhân viên được nhân lên gấp bốn hoặc gấp năm lần vì lãnh vực này tuyển dụng thêm nhiều nhân công ngắn hạn tùy theo nhu cầu.

Theo khảo sát gần đây do công ty tư vấn Kantar thực hiện, 73% người Pháp vẫn gắn bó với truyền thống trang trí cây thông mỗi lần mùa Giáng Sinh lại về. Nếu như khá nhiều người chọn trang trí với cây thông nhân tạo loại làm bằng nhựa hay bằng chất liệu hỗn hợp, thì đổi lại, một phần tư các hộ gia đình ở Pháp chọn mua loại thông xanh tự nhiên. Con số này tương đương với 5,8 triệu cây thông xanh được bán vào năm 2019, đem về gần 160 triệu euro mỗi năm. Thị trường sản xuất và phân phối cây thông Noël tương đối ổn định không dao động gì nhiều, xấp xỉ ở mức trung bình 5 triệu rưỡi cây thông xanh được bán mỗi năm.

Tuy nhiên, giá thông xanh tự nhiên đã có chiều hướng tăng thêm mỗi năm một chút, nhưng khi gộp lại giá lại tăng từ 25% đến 30% trong một thập niên vừa qua. Tính trung bình, một ngọn thông xanh được bán với giá 27,2 euro vào năm 2019, so với 22,5 euro một thập niên trước đó. Dù giá cả có tăng, nhưng các hộ gia đình Pháp vẫn mua : 5,8 triệu cây thông tự nhiên trong năm qua so với 5,2 triệu vào năm 2009. Điều đó cho thấy sự gắn bó của dân Pháp với truyền thống, mùa Noel một lần nữa lại về khi ở trong nhà lan tỏa thơm ngát mùi hương cây thông.


Hoàng Thy Mai Thảo  
#3 Posted : Friday, December 18, 2020 7:41:45 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Hỗ trợ y tế cho người nhập cư trái phép : Nước Pháp là nạn nhân của sự hào phóng ?

Thùy Dương - RFI - 18/12/2020
Lần đầu tiên trong lịch sử, dự chi ngân sách của Pháp về trợ cấp y tế của Nhà nước cho người nhập cư bất hợp pháp (AME) vượt ngưỡng 1 tỉ euro. Trong bối cảnh khủng hoảng Covid-19 khiến kinh tế Pháp điêu đứng, con số 1 tỉ 60 triệu euro khiến các đảng phái đối lập và công chúng Pháp bất bình : Đằng sau tinh thần nhân đạo là một hệ thống chệch hướng với nhiều kẽ hở khiến nước Pháp bị lạm dụng.

Theo Ủy ban Pháp luật của Thượng Viện Pháp, tính đến ngày 31/12/2019, có 334.546 người cư trú trái phép tại Pháp được hưởng AME - chế độ hỗ trợ y tế của Nhà nước. Con số này đã tăng 5% so với cuối năm 2018 và tăng gấp đôi so với cách nay 15 năm. Nhưng những con số đó chỉ cho thấy bề nổi, số người nhập cư trái phép tại Pháp trên thực tế còn cao hơn rất nhiều bởi không phải ai trong số họ cũng được hưởng AME.

Điều kiện để được hưởng AME là gì ?

Nhà báo Antoine Krempfcủa đài France Info giải thích : « Trước hết chúng ta cần nhắc lại là trợ cấp y tế của Nhà nước AME không được cấp tự động. Di dân phải đề nghị và để được xét cấp AME thì họ phải chứng minh là đã sống liên tục hơn 3 tháng trên lãnh thổ Pháp và có thu nhập dưới 746 euro/tháng/người. AME có giá trị trong vòng 1 năm. Sau đó, họ phải xin gia hạn.

Về các khoản hỗ trợ y tế, có một số loại chi phí Nhà nước không hỗ trợ, chẳng hạn trị liệu bằng nước khoáng, tiền mua những loại thuốc bị xếp vào nhóm thuốc có hiệu quả điều trị thấp, tức là các loại dược phẩm dán nhãn màu cam mà thông thường chỉ được Bảo hiểm y tế hoàn trả 15%. Tất cả những chi phí chăm sóc liên quan đến hỗ trợ sinh sản bằng can thiệp y khoa đều không được hỗ trợ ».

Theo một tài liệu của Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Y Tế Pháp (Irdes) công bố hồi cuối năm 2019, số người được hưởng chế độ AME chỉ bằng 1/2 số người cư trú bất hợp pháp trên đất Pháp, và tập trung chủ yếu ở vùng Ile-de-France (Paris và vùng phụ cận). Nhà báo Antoine Krempf nhấn mạnh thêm :

« AME cho phép người thụ hưởng được miễn phí 100% chi phí khám chữa bệnh, mua thuốc men và nằm viện theo hạn mức thông thường mà Bảo hiểm y tế quy định, tức là nếu bệnh nhân đi khám bác sĩ đa khoa với mức phí quy ước (theo thỏa thuận giữa Bảo hiểm y tế và giới bác sĩ) thì họ không phải trả gì hết, không phải ứng trước tiền trả bác sĩ.

Ngược lại, nếu phí khám bệnh vượt mức quy ước thì bệnh nhân phải tự chi trả phần vượt mức đó. Những chi phí phụ trội đó có thể là rất cao. Chẳng hạn như đối với kính mắt, người ta cũng chỉ được hoàn theo khung quy định của Bảo hiểm y tế. Còn với phương pháp cấy ghép, độn túi ngực, Bảo hiểm y tế chỉ hoàn trả tiền cho bệnh nhân trong trường hợp phẫu thuật tái tạo sau điều trị ung thư vú hoặc do dị tật.

Theo những gì mà chúng tôi biết từ nhiều báo cáo về AME và được công bố trong những năm qua, thì đa phần người hưởng chế độ AME là nam giới, 20% số người được hưởng AME sống ở Paris. Trợ cấp y tế Nhà nước liên quan nhiều đến các chi phí chữa trị bệnh lao phổi, các bệnh do virus HIV gây ra hoặc là các ca sinh nở chứ không phải là các chi phí phẫu thuật thẩm mỹ »

Khi sự hào phóng bị lạm dụng

Chế độ AME ra đời từ một đạo luật năm 1999-2000 vì lý do nhân đạo với người nhập cư, nhưng cũng là để bảo vệ sức khỏe cộng đồng tại Pháp, tránh để lây lan dịch bệnh nếu người nhập cư nhiễm bệnh mà không có điều kiện điều trị kịp thời, nhất là các bệnh như lao phổi, SIDA … Thế nhưng, theo nhiều quan chức am hiểu lĩnh vực nhập cư và chế độ trợ giúp y tế tại Pháp thì AME lâu nay đã chệch hướng và do có những quy định lỏng lẻo nên ngày càng bị người nước ngoài lạm dụng, gây thiệt hại cho nước Pháp cả về tài chính và làm giảm cơ hội khám chữa bệnh của người Pháp.

Bà Veronique Prudhomme, trong suốt 11 năm phụ trách bộ phận thanh toán hóa đơn điều trị tại một bệnh viện công ở vùng Paris, đã chứng kiến muôn hình vạn trạng trường hợp lách luật, lạm dụng AME. Tất cả được bà kể lại trong cuốn sách « Sự thật về AME » để cho thấy một nước Pháp đã quá hào phóng, « rộng rãi » với người nhập cư bất hợp pháp. Tương tự là cuốn sách « Nhập cư, những sự thật mà họ giấu chúng ta » của Patrick Stefanini, người đã trải qua phần lớn sự nghiệp trong lĩnh vực nhập cư.

Còn Le Figaro ngày 07/12/2020 trích dẫn ông Didier Leschi, giám đốc OFII - Cơ quan quản lý nhập cư và hội nhập của Pháp - theo đó Pháp cùng với Bỉ là hai nước duy nhất trên thế giới cấp thẻ cư trú dài hạn theo diện chăm sóc sức khỏe cho tất cả những người ngoại quốc chứng minh được họ không thể được điều trị ở đất nước họ kể cả khi ở đó có thuốc men. Nhờ quy định này, hiện có hơn 30.000 người nước ngoài ốm đau được cấp giấy phép cư trú tại Pháp và thẻ cư trú của họ còn được gia hạn chừng nào họ vẫn còn cần được chăm sóc.

Điều đáng nói là họ được chi trả chi phí điều trị giống như chế độ người dân Pháp được hưởng, tức là nếu không có đủ thu nhập thì họ được điều trị miễn phí 100%. Đối với giám đốc OFII, người Pháp đóng thuế để cho người nhập cư bất hợp pháp và người nước ngoài hưởng lợi. Trong một phóng sự điều tra, Le Figaro cho biết nhiều bệnh viện ghi nhận số bệnh nhân đến từ một số quốc gia nhất định tăng nhanh chóng, chẳng hạn Gruzia, Albanie, trong khi những nước này có điều kiện y tế tương đối tốt.

Nhiều bác sĩ cho rằng có đường dây phi pháp đưa người bệnh từ các nước sang Pháp chữa bệnh. Có nhiều người khai báo với bệnh viện là họ đột nhiên ngã bệnh trên máy bay, có người thì xuống máy bay là được chở thẳng đến bệnh viện cấp cứu, có « người quen » là đồng hương thông thạo tiếng Pháp và các quy định về trợ cấp y tế Nhà nước Pháp đi cùng để làm thủ tục với bệnh viện. Một kiểu thường gặp là người nước ngoài sang Pháp du lịch, khi visa du lịch hết hạn, họ không về nước mà trốn ở lại Pháp, 3 tháng sau họ xin AME.

Ngoài việc được điều trị, chăm sóc miễn phí, có khi kéo dài vài năm, chẳng hạn điều trị ung thư, chạy thận nhân tạo, tiêu tốn của Nhà nước Pháp có khi đến 700.000 euro/người, nhiều bệnh nhân còn xin hưởng chế độ trợ giúp xã hội, xin tị nạn, xin cấp thẻ cư trú dài hạn, rồi sau đó đón người thân đón theo diện đoàn tụ gia đình. Và theo quy định, chỉ cần một người có AME là vợ/chồng, con cái đều được hưởng chế độ. Trong vòng một năm, số người Gruzia xin tị nạn tại Pháp đã tăng 265%.

Món nợ khó đòi của các bệnh viện

Về phía các bệnh viện, nếu bệnh nhân được hưởng chế độ AME thì chi phí chữa trị cho bệnh nhân sẽ được Nhà nước hoàn trả theo hạn mức, nhưng đối với những bệnh nhân là người nước ngoài cư trú bất hợp pháp tại Pháp và không có AME hoặc đang trong thời gian chờ cấp AME thì khi điều trị cho họ, bệnh viện không thu được lệ phí mà cũng không thể được Nhà nước hoàn tiền.

Về mặt y đức, các bác sĩ đều chữa trị cho mọi bệnh nhân, nhưng về tài chính, những trường hợp như vậy tạo thành một « khoản nợ » mà bệnh viện công không thể thu hồi. Chẳng hạn, AP-HP, cơ quan quản lý 39 bệnh viện công ở vùng Ile-de-France, Paris và vùng phụ cận, mỗi năm mất 200 triệu euro do các khoản nợ không bao giờ được hoàn trả kiểu này. Riêng bệnh viện nơi tác giả cuốn sách « Sự thật về AME » làm việc, với 500 giường bệnh, trong năm 2016-2017, khoản tiền mà bệnh viện không thu hồi được từ người nhập cư trái phép lên tới 500.000 euro.

Tại một bệnh viện lớn đang trong tình trạng xuống cấp ở ngoại ô phía nam thủ đô Paris, một bác sĩ chuyên khoa ung thư nhận định người nước ngoài đến Pháp với hai niềm tin : trị bệnh ở Pháp là miễn phí và các bệnh viện ở Pháp chữa khỏi mọi loại bệnh tật. Chính vì thế, khi bệnh viện không thể chữa khỏi bệnh cho họ, họ có thể có những phản ứng rất mạnh.

Có trường hợp bệnh nhân bị bệnh giai đoạn cuối, bệnh viện Pháp khuyên nên về nước để sống những ngày cuối đời bên người thân, nhưng người này từ chối dọa tự vẫn nếu bệnh viện không cho ở lại. Cuối cùng, để tránh mọi phiền phức bệnh viện đành chi tiền để người này được chăm sóc suốt vài năm tại một cơ y tế khác có chi phí phải chăng hơn cho đến khi ông qua đời.

Một bác sĩ tại Grenoble hồi tưởng có một người nhập cư từ Trung Phi đến Pháp thông qua một hiệp hội nhân đạo để được điều trị SIDA vì bệnh đó không được điều trị trong nước. Trong quá trình điều trị, bệnh nhân bị dị ứng thuốc nghiêm trọng. Dù bệnh viện tốn tới 300.000 euro điều trị nhưng bệnh nhân vẫn bị mù và thành tàn tật. Sau đó, người này đặt vấn đề nghi vấn về chất lượng chăm sóc y tế của bệnh viện và tiến hành thủ tục đòi bệnh viện bồi thường « tai nạn y khoa ». Và cuối cùng, bệnh nhân này đã nhận được khoản bồi thường vài chục nghìn euro.

Trong bối cảnh hệ thống bệnh viện công của Pháp trong nhiều năm bị cắt giảm ngân sách, xuống cấp, thiếu nguồn tài chính để trả lương nhân viên, những khoản nợ kiểu này càng đẩy các cơ sở y tế công của Pháp vào cảnh khó khăn. Thế nhưng, có một nghịch lý là hồ sơ trợ cấp y tế Nhà nước cho người nước ngoài cư trú bất hợp pháp bị coi là rất nhạy cảm, giống như vấn để di dân, nhập cư nói chung tại Pháp. Những ý kiến đòi hạn chế trợ cấp, thắt chặt chế độ AME thường bị các tổ chức phi chính phủ, hiệp hội nhân đạo chỉ trích.

Tuy nhiên, theo một thăm dò ý kiến của báo thiên hữu Le Figaro, tính đến ngày 11/12, trong vòng 5 ngày, trong số hơn 194.500 người trả lời, 87,4% đồng ý là cần thắt chặt chế độ AME để hạn chế dòng người nhập cư trái phép vào Pháp.


Hoàng Thy Mai Thảo  
#4 Posted : Friday, January 7, 2022 7:46:52 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Khi giới trẻ Pháp thử kiêng rượu nhân chiến dịch Dry January

07/01/2022 - Tuấn Thảo / RFI
Sau chiến dịch một Tháng không thuốc lá (Le mois sans Tabac) được tổ chức tại Pháp hàng năm vào tháng 11, năm 2022 bắt đầu với một thách thức mới cho khá nhiều bạn trẻ ở Pháp. Chương trình ''Dry January'' hiểu theo nghĩa bóng là ''Tháng Giêng không một giọt rượu'' đặt mục tiêu khuyến khích thanh niên nói riêng, người tiêu dùng nói chung, thử kiêng rượu trong vòng một tháng, sau nhiều ngày tiệc tùng nhân dịp lễ cuối năm.

Theo khảo sát gần đây nhất của cơ quan Y tế Công cộng Pháp Santé Publique France (SPF), tại Pháp cứ trên 4 người ở độ tuổi 18-75 là có một người (24,7%) thường xuyên vượt quá mức quy định khi uống rượu. Khi nhìn kỹ lại, nam giới uống nhiều hơn nữ giới (33% so với 18%), còn giới trẻ ở độ tuổi 18-39 tuy không uống thường xuyên vào mỗi bữa ăn, nhưng lại uống nhiều hơn so với giới trung niên và cao niên ở độ tuổi 40-75.

Theo khuyến cáo của cơ quan y tế SPF, mỗi ngày người tiêu dùng chỉ nên uống hai ly rượu vang : 20cl rượu vang với độ cồn 12° tương đương với 50cl bia (cồn 5°) và 6cl rượu mạnh whisky (cồn 37°). Nếu phải lái xe trong ngày thì càng không nên uống rượu : theo luật hiện hành tại châu Âu, chỉ uống một cốc bia khi bụng trống có thể làm cho tỷ lệ rượu trong máu vượt quá mức cho phép là 0,2g/lít.

Tháng Giêng là tháng ''bớt ăn chơi'' ?

Dù gì đi nữa, đây là lần thứ ba, các cơ quan y tế tại Pháp phát động chiến dịch ''Dry January'' qua truyền thông báo chí, hay trên các mạng xã hội, chủ yếu nhằm thông tin về các lợi ích của việc bớt uống rượu đầu năm hoặc thử kiêng rượu trong vòng một tháng.

Dựa vào các cuộc khảo sát từng được tiến hành tại Pháp từ đầu năm 2020, năm tổ chức phiên bản đầu tiên của chương trình ''Dry January'', đã có thêm nhiều thanh niên Pháp tham gia chiến dịch này, họ xem đó như là một thử nghiệm, tìm hiểu về thói quen uống rượu của mình, mỗi cá nhân có ý thức hay không và nếu không tự kiểm soát được thì các bạn trẻ vượt quá giới hạn tới mức nào. Sau tháng 12 ăn tiệc thịnh soạn, tháng Giêng ở Âu Mỹ giờ đây đang trở thành ''tháng bớt ăn chơi''.

Dù có thói quen gì đi nữa, chỉ thỉnh thoảng uống rượu hay thường xuyên dùng các thức uống có cồn, đa số các bạn trẻ tham gia cuộc khảo sát của cơ quan SPF đều ngạc nhiên khám phá rằng, họ thường uống nhiều hơn mức quy định, tuy không uống mỗi ngày. Điều này chủ yếu liên quan đến ''văn hóa'' dùng rượu khai vị của người Pháp, bất cứ cuộc họp mặt nào cũng có thể là dịp để chung vui, để khui rượu cụng ly.

Đồng thời, rất có thể là do văn hóa lâu đời của một xứ sản xuất rượu vang, người tiêu dùng thường uống theo kiểu nhâm nhi, chứ không uống nhanh và uống nhiều như một số quốc gia Tây Âu khác. Có lẽ cũng chính cái nét đặc thù văn hóa ấy mà nhiều thanh niên ở Pháp sau một thời gian ''quá chén'' nhân các buổi tiệc tùng cuối năm với gia đình hay bạn hữu, đã khá ngạc nhiên khi họ bớt cụng ly, hay kiêng hẳn rượu một cách khá dễ dàng trong vòng một tháng.

Dry January, nét văn hóa du nhập từ Anh Mỹ

Theo khảo sát của Santé Publique France, hai phần ba người tham gia cho biết việc kiêng rượu có tác động tích cực đến giấc ngủ, cũng như hệ thống tiêu hóa. Họ cảm thấy bớt nhức đầu mệt mỏi vào buổi sáng, còn đối với những người thích tập thể dục trong phòng gym hay ngoài trời, thì họ cảm thấy có thêm sinh lực và ít bị hụt hơi hơn. Cũng theo cuộc nghiên cứu, 70% người tham gia vẫn giữ thói quen uống rượu trong cả năm, nhưng họ uống một cách điều độ hơn, liều lượng của thức uống với nhiều độ cồn cũng giảm hẳn trong 6 tháng tính từ tháng Giêng trở đi.

Việc kiêng rượu trong tháng đầu năm, xuất phát từ vương quốc Anh. Được khai sinh vào năm 2013, Dry January ban đầu là chiến dịch quyên góp của tổ chức từ thiện Alcohol Concern (sau đó trở thành Alcohol Change). Sở dĩ nước Anh phát động chiến dịch này, vì lượng tiêu thụ cồn tăng vọt trong hai tuần lễ cuối năm. Từ mùa lễ Giáng Sinh cho đến đêm Giao thừa đón Tết tây, các hàng quán chật kín thực khách nâng cốc cạn ly, họ chung vui tiễn năm cũ đón năm mới. Nhưng cũng chính vào thời điểm này mà các xe cứu thương và các khoa cấp cứu trong bệnh viện tại Anh cũng chật kín, đa số các bệnh nhân gặp tai nạn hay bị tổn thương sau khi quá chén.

Với thời gian, chiến dịch thông tin Dry January trở nên phổ biến và từ năm 2019 trở thành một phong trào lan rộng sang khắp châu Âu và Bắc Mỹ. Thông qua các mạng xã hội, việc kiêng rượu đầu năm tạo thêm tiếng vang lớn, thu hút sự quan tâm của công chúng và sự tham gia của nhiều bạn trẻ, vào lúc người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe của mình. Dry January lúc đầu chỉ có khoảng vài ngàn người tham gia, nhưng kể từ năm 2019 trở đi, phong trào này đã thu hút được hàng chục triệu người.

Tại Hoa Kỳ và Canada giờ đây, chiến dịch Dry January mỗi năm đều thu hút thêm người tham gia. Theo số liệu của cơ quan thăm dò Nielsen, 25% người tiêu dùng ở Bắc Mỹ đều hưởng ứng chương trình này. Điều đó dường như không ảnh hưởng gì cho lắm đến các công ty sản xuất bia. Các hãng bia như Budweiser, Heineken hay BrewDog đều quảng cáo rất nhiều trong tháng này về các loại bia không có độ cồn, chủ yếu nhắm vào thành phần thực khách có thói quen uống bia, nhưng giờ đây lại muốn giảm các thức uống có cồn.

Các hãng bia bội thu ngay trong tháng kiêng rượu

Có ý kiến cho rằng nếu phải uống rượu bia mà không có độ cồn, thì chẳng thà uống thức khác để giải khát còn hơn. Tuy nhiên, theo cơ quan thăm dò thị trường Nielsen, các tập đoàn sản xuất thức uống đã nghiên cứu điều này từ trước khi có chiến dịch ''Dry January'', các khoản đầu tư gần đây cho thấy ngành sản xuất bia đang đi trước một bước. Điều đó giải thích vì sao các hãng bia Anh Mỹ vẫn bội thu ngay cả trong tháng gọi là kiêng rượu. Theo dự đoán, doanh thu thị trường bia không cồn sẽ vượt mức 25 tỷ đô la từ đây cho đến hai năm tới.

Cho dù thói quen của người Pháp đã có dấu hiệu thay đổi, vấn đề sức khỏe khiến cho nhiều thành phần người tiêu dùng, nhất là giới trẻ bớt uống rượu và chuộng các loại rượu pha hơn là các loại rượu mạnh nguyên chất, nhưng nhìn chung Dry January (tương tự như Halloween) vẫn còn là một nét văn hóa Anh Mỹ, chưa thật sự bám rễ vào xã hội Pháp. Dù vậy, các hiệp hội ở Pháp chuyên về sức khỏe của người tiêu dùng, trong đó có liên đoàn France Assos Santé, vẫn hưởng ứng chiến dịch ''Dry January'', đặt vấn đề y tế cộng đồng lên hàng đầu.

Các hiệp hội này lấy làm tiếc là chiến dịch ''Tháng không thuốc lá'' luôn nhận được nhiều sự hỗ trợ về mặt tài chính cũng như phương tiện thông tin từ phía chính phủ, và nhờ vậy mà số người bỏ hẳn hút thuốc rất đáng ghi nhận trong một thập niên gần đây. Trong khi đó vẫn chưa có một chương trình nào thật sự có tầm cỡ tại Pháp tương tự như ''Dry January''. Phải chăng đó là nghịch lý của người Pháp : sự chừng mực điều độ dường như có hiệu quả hơn cả một tháng không bia rượu.


Hoàng Thy Mai Thảo  
#5 Posted : Friday, March 11, 2022 6:09:26 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Quyền lực tổng thống Pháp - nhân vật trung tâm trên chính trường

11/03/2022 - Thùy Dương / RFI
Nước Pháp đang bước vào giai đoạn chính trị quan trọng : kỳ bầu cử tổng thống Pháp ngày 10/04/2022 (vòng 1) và ngày 24/04/2022 (vòng 2). 48 triệu cử tri được kêu gọi bầu chọn tổng thống trong số 12 ứng cử viên. Khác với nhiều đồng nhiệm ở Tây phương, tổng thống Pháp nắm rất nhiều thực quyền trong nhiệm kỳ 5 năm, nhất là các đặc quyền về quốc phòng và ngoại giao.

Không phải vô cớ mà tổng thống được xem là nhân vật trung tâm trên chính trường Pháp, là gương mặt đại diện cho quốc gia trong các sự kiện quốc tế chính thức và tầm cỡ, trong các cuộc thương thuyết, ký kết hiệp ước … Để bảo đảm sự ổn định của đất nước, Hiến pháp của Pháp trong nền Đệ ngũ Cộng hòa được ban hành năm 1958 không chỉ trao cho tổng thống rất nhiều quyền hành, mà còn cho phép tổng thống Pháp được quyền gần như « bất khả xâm phạm » trong nhiệm kỳ tổng thống.

Ngày 09/03/2022, RFI đã có cuộc trao đổi với dân biểu Jean-Jacques Ladet, cố vấn tỉnh Loire, vùng Auvergne-Rhône-Alpes, miền đông nam nước Pháp, để hiểu thêm về quyền lực tổng thống Pháp.

RFI : Xin chào dân biểu Ladet, ông có thể giải thích cho thính giả, độc giả của RFI biết đâu là những quyền hành của tổng thống Cộng hòa Pháp ?

Dân biểu Jean-Jacques Ladet
: Tổng thống Cộng hòa Pháp, dưới góc độ triết học chính trị, đại diện cho Nhà nước, là quyền lực của Nhà nước, đại diện cho tính liên tục của Nhà nước, sự tôn trọng Hiến pháp và tính độc lập dân tộc. Đó là những khái niệm triết học chính trị quan trọng cần ghi nhớ. Tổng thống có tầm chính trị quan trọng, vì quả thực tổng thống là người thúc đẩy một dự án phát triển nước Pháp. Các ứng viên tổng thống hiện giờ đang được yêu cầu cho công chúng biết dự án của họ cho đất nước và để thực hiện dự án đó, cần có một Nghị Viện mà đa số cùng đường hướng chính trị với tổng thống, để chính phủ có thể thực hiện dự án do tổng thống đề xuất. Đó chính là lý do vì sao bầu cử lập pháp diễn ra gần như ngay sau bầu cử tổng thống. Về nguyên tắc, bầu cử này chỉ là để tổng thống nước Cộng Hòa Pháp nắm được đa số ở Nghị Viện.

Trên thực tế, có những đặc quyền dành riêng cho tổng thống và có những lĩnh vực mà tổng thống phải chia sẻ quyền hạn. Nói ngắn gọn là quốc phòng và ngoại giao là hai lĩnh vực mà quyền hạn thuộc về riêng tổng thống, gắn với tổng thống. Về quốc phòng, tổng thống nắm quyền kích hoạt vũ khí hạt nhân, với việc chủ trì Hội đồng Quốc phòng Cấp cao, vốn có quyền quyết định toàn bộ từ đầu đến cuối. Tôi hy vọng Pháp không bao giờ phải kích hoạt vũ khí hạt nhân, dù đây đang là vấn đề thời sự, với cuộc xung đột Ukraina. Nhưng cũng xin nhắc lại rằng quyết định đó là kết quả của một quá trình tính toán kỹ càng bên trong nội bộ Hội đồng Quốc phòng Cấp cao.

Tổng thống cũng nắm toàn quyền về ngoại giao. Hiện giờ chúng ta có thể thấy rõ tầm quan trọng của các hoạt động ngoại giao. Chính tổng thống là người đàm phán và phê chuẩn tất cả các hiệp ước quốc tế liên quan đến nước Pháp. Nói đơn giản thì tổng thống cũng là người chỉ định các đại sứ Pháp ở nước ngoài. Có thể nói đó gần như là hai lĩnh vực chính mà quyền hạn là dành riêng cho tổng thống. Cũng xin nhắc lại là tổng thống có quyền bổ nhiệm thủ tướng, ký ban hành luật và các sắc lệnh. Tổng thống chủ trì Hội đồng bộ trưởng, có thể đề xuất tổ chức trưng cầu dân ý về một dự luật và có thể giải tán Hạ Viện. Nói tóm lại, tổng thống có hàng loạt công cụ quyền lực riêng và những quyền hạn này có từ thời Đệ ngũ Cộng hòa.

Còn đối với những quyền hạn mà tổng thống phải chia sẻ, ngoài chữ ký của tổng thống, cần có chữ ký của thủ tướng, hoặc vị bộ trưởng có liên quan, chẳng hạn như việc bổ nhiệm tỉnh trưởng. Ký ban hành các pháp lệnh và quy định nằm trong số các quyền được chia sẻ, quyền ký lệnh ân xá cũng vậy. Mặc dù bây giờ Pháp không còn án tử hình, lệnh ân xá vẫn có thể được áp dụng đối với các tội danh khác và đây là quyền tổng thống phải chia sẻ, ít nhất là với bộ trưởng Tư Pháp và có lẽ là cả với thủ tướng.

RFI : Nhưng nếu tổng thống không nắm được đa số chính trị ở Nghị Viện thì quyền hạn của tổng thống có bị hạn chế ?

Dân biểu Jean-Jacques Ladet
: Đây là tình trạng « chung sống » khi Nghị Viện không có được đa số chính trị cùng phe với tổng thống. Chuyện này đã xảy ra 3 lần với nền Đệ Ngũ Cộng Hòa. Đó là vào năm 1986, khi François Mitterand (cánh tả) là tổng thống. Cánh hữu nắm đa số tại Hạ Viện, dẫn đến việc tổng thống phải bổ nhiệm Jacques Chirac (cánh hữu) làm thủ tướng. Đến năm 1993, vẫn François Mitterrand là tổng thống và ông bổ nhiệm Balladur làm thủ tướng. Rồi đến năm 1997, khi Jacques Chirac làm tổng thống, ông đã cho giải thể Hạ Viện, rồi lại thua trong cuộc bầu cử lập pháp và Lionel Jospin sau đó được chỉ định làm thủ tướng, lãnh đạo chính phủ 5 năm.

Khi đó, thực sự là tổng thống mất quyền hành pháp vào tay thủ tướng. Hiện nay người ta vẫn thảo luận về việc liệu các hoạt động chính trị có bị giảm hiệu quả không. Dẫu sao thì cũng có sự căng thẳng chính trị giữa tổng thống và chính phủ, và điều có thể cản trở những cải cách cơ bản về cơ cấu, về các chính sách cơ bản. Nhưng đôi bên vẫn cần hòa hợp, có giai đoạn thủ tướng và tổng thống phải nhất trí với nhau. Về quốc tế, điều này đã xảy ra một lần giữa Jacques Chirac và Lionel Jospin, vào một thời điểm quan trọng đối với châu Âu. Cuối cùng, mọi chuyện đã diễn ra tốt đẹp, Jospin đã nhận ra rằng sự đồng thuận là quan trọng, rằng trước quốc tế, nước Pháp đôi khi vẫn có thể thể hiện một sự đồng thuận chính trị thực sự.

Trong giai đoạn « chung sống », quyền lực của tổng thống suy giảm. Tổng thống vẫn bổ nhiệm thủ tướng, nhưng tổng thống bắt buộc phải chỉ định một thủ tướng thuộc chính đảng đang chiếm đa số tại Hạ Viện, nên dẫu sao thì tổng thống cũng cũng không kiểm soát được thành phần nội các và điều này có thể gây căng thẳng trong hai lĩnh vực vốn thuộc đặc quyền của tổng thống : căng thẳng giữa tổng thống với Ngoại trưởng hay bộ trưởng Quốc Phòng, vốn dĩ là những vị bộ trưởng giữ vai trò rất quan trọng. Tổng thống vẫn chủ trì Hội đồng Bộ trưởng và quan hệ cấp bậc vẫn được bảo đảm nghiêm ngặt. Tổng thống François Mitterand khi đó thậm chí còn đặc biệt rất nghiêm khắc đối với thủ tướng Jacques Chirac.

Tổng thống vẫn lãnh đạo, ký hoặc không ký ban hành các sắc lệnh. Tổng thống vẫn để mắt đến chương trình nghị sự của Quốc Hội và có thể triệu tập Quốc Hội lưỡng viện, yêu cầu tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý. Tổng thống cũng có thể từ chức. Đó là điều Charles de Gaulle đã làm vào năm 1962, khi ông đề xuất một cuộc trưng cầu dân ý và ông đã thua trong khi đa số cử tri nói « Không ». Nhưng Mitterand hay Jacques Chirac thì đã không làm như vậy. Họ nói rằng họ có tính chính đáng, được bầu với một nhiệm kỳ dài và họ sẽ tiếp tục nhiệm kỳ. Đúng là không phải tổng thống nào không nắm được đa số chính trị trong Hạ Viện cũng quyết định từ chức.

RFI : Mặc dù đã có rất nhiều quyền hành, nhưng tổng thống Pháp còn được trao thêm một số quyền hạn đặc biệt trong một số trường hợp ?

Dân biểu Jean-Jacques Ladet
: Đúng vậy, tổng thống có những quyền hạn đặc biệt, trong những tình huống có mối đe dọa thực sự nghiêm trọng, ngay tức khắc, khẩn cấp, quan trọng đối với cả thể chế, nền độc lập và sự toàn vẹn lãnh thổ. Tình huống đó cho phép tổng thống tập trung trong tay cả quyền lập pháp và quyền hành pháp. Vì vậy, đó là những quyền lực mạnh mẽ và được kiểm soát nghiêm ngặt, do thủ tướng hay chính phủ thiết lập với thời hạn 30 ngày và hết 30 ngày đó, chủ tịch Hạ Viện và chủ tịch Thượng Viện, hoặc một nhóm 60 nghị sĩ có thể một lần nữa triệu tập Hội đồng Bảo hiến để xem xét việc để tổng thống tiếp tục nắm quyền hạn đặc biệt như thế có hợp hiến hay, và trong mọi trường hợp thì giai đoạn này đều không thể kéo dài quá 60 ngày.

Đó thực sự là một tình huống rất hiếm khi xảy ra. Với nền Đệ ngũ Cộng hòa, chuyện này mới chỉ xảy ra một lần vào năm 1961n khi xảy ra nguy cơ đảo chính của các tướng lĩnh ở Algerie, một số người muốn duy trì xung đột ở Algerie, muốn giới quân sự chiếm quyền, làm tê liệt đất nước và khiến tướng De Gaulle phải đưa ra đề xuất về cuộc khủng hoảng quyền lực trước Hội đồng Bảo hiến. Đảo chính không xảy ra, nhưng tôi nhớ rằng đó là bối cảnh duy nhất mà tổng thống được trao thêm quyền đặc biệt.

RFI : Tổng thống Pháp có thể phải chịu trách nhiệm, bị xử lý hình sự, dân sự hay hành chính ? Tổng thống Pháp có thể bị truất phế ?

Dân biểu Jean-Jacques Ladet
: Điều này là rất, rất khó xảy ra. Trách nhiệm của tổng thống dẫn đến 2 khái niệm là sự miễn trừ trách nhiệm và sự bất khả xâm phạm. Sự miễn trách nhiệm liên quan đến chức vụ tổng thống, tổng thống không thể bị xử lý cả về hình sự, dân sự và hành chính, ngoại trừ hai tình huống. Thứ nhất là liên quan đến tội ác chống loài người. Vấn đề này phụ thuộc vào Tòa Hình sự Quốc tế. Tổng thống cũng có thể bị phế truất, trong trường hợp tổng thống có sự vi phạm rõ ràng và không phù hợp với việc thực hiện nhiệm vụ, chức trách của mình.

Thứ hai là trong trường hợp tổng thống làm những điều ngoài phạm vi chức năng, không tương xứng với chức vụ, nhưng lại không thể bị xử lý về pháp lý và trong trường hợp gây bế tắc, cản trở thể chế, nghĩa là nếu tổng thống từ chối làm tất cả mọi chuyện, từ việc ký sắc lệnh cho đến chủ trì cuộc họp của Hội đồng Bộ trưởng, từ chối thực hiện vai trò tổng thống, thì Hạ Viện, Thượng Viện có thể đề xuất bãi nhiệm tổng thống. Khi đó, Quốc Hội sẽ nhóm họp tại Tòa án tối cao. Quyết định bãi nhiệm tổng thống được thông qua nếu có 2/3 số người tham gia biểu quyết ủng hộ việc bãi nhiệm này.

Thực ra, trách nhiệm bảo vệ chức vụ tổng thống là rất quan trọng, ngoại trừ trong vài tình huống rất hy hữu và cũng chưa từng thấy. Ở nền Đệ ngũ Cộng hòa, rất may là chưa bao giờ Hạ Viện hoặc Thượng Viện yêu cầu bãi nhiệm tổng thống.

RFI : Vậy còn nếu chẳng may tổng thống qua đời khi đương nhiệm, hoặc không đủ sức khỏe thể chất và tinh thần để lãnh đạo đất nước, hoặc nếu tổng thống từ chức, thì chuyện gì xảy ra ? Khi đó, ai sẽ nắm quyền lãnh đạo đất nước ?

Dân biểu Jean-Jacques Ladet
: Chuyện này đã xảy ra hai lần. Hồi năm 1969, tổng thống De Gaulle từ chức sau thất bại trong cuộc trưng cầu dân ý. Lần thứ hai là sau đó 5 năm, vào năm 1974, người kế nhiệm Charles de Gaulles, tổng thống Georges Pompidou, qua đời khi đương nhiệm.

Trong cả hai trường hợp nó trên, chủ tịch Thượng Viện trở thành tổng thống lâm thời của nước Cộng hòa Pháp, nhưng không nắm được mọi quyền hành tổng thống. Có 3 quyền hạn quan trọng mà ông ấy không có : không thể quyết định tổ chưc trưng cầu dân ý, không thể giải tán Hạ Viện và cũng không thể sửa đổi Hiến pháp. Logic ở đây là hoàn cảnh chỉ mang tính tạm thời, vì vậy ông ấy không có mọi quyền hạn như một tổng thống trong hoàn cảnh bình thường. Cả hai lần đều là Alain Poher đang làm chủ tịch Thượng Viện, nên ông ấy tạm nắm quyền tổng thống trước khi Valéry Giscard d'Estaing đắc cử vào năm 1974.

Như vậy là trong trường hợp tổng thống qua đời, hay mất khả năng lãnh đạo, chủ tịch Thượng Viện là người tạm nắm quyền. Nếu chủ tịch Thượng Viện vì một lý do nào đó không muốn làm tổng thống lâm thời, chủ tịch Hạ Viện sẽ được kêu gọi đảm nhiệm vai trò đó.

RFI xin chân thành cảm ơn dân biểu Jean-Jacques Ladet đã tham gia chương trình !



Hoàng Thy Mai Thảo  
#6 Posted : Monday, April 25, 2022 6:56:35 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Bầu cử tổng thống Pháp « tấn công » nền nghệ thuật thứ 9

25/04/2022 - Minh Anh / RFI
Phải chăng chính trị đang là chủ đề của truyện tranh như bao đề tài khác ? Liệu truyện tranh về chính trị cũng là một phương cách thực thi đối trọng quyền lực hay đơn giản chỉ là một thú giải trí ? Với AFP, câu trả lời là « cả hai », khi nhìn vào số tựa sách đã được xuất bản hay sắp ra mắt độc giả xung quanh cuộc bầu cử tổng thống Pháp năm nay, dưới muôn ngàn sắc thái, cho đủ mọi lứa tuổi.

Từ cẩm nang hướng dẫn, phê bình chỉ trích…

Chẳng hạn như làm thế nào giải thích cho con trẻ bầu cử tổng thống là gì ? Guồng máy các định chế hoạt động ra sao ? Các vòng bỏ phiếu được tiến hành như thế nào ? Hay như khái niệm tả/hữu là gì ?... Để có những lời giải đáp, các bậc phụ huynh đã có bộ truyện tranh cẩm nang « Election Presidentielle » (Bầu cử tổng thống), của nữ tác giả Lucie Le Moine.

Nhưng nếu bạn muốn tìm những câu chuyện giả tưởng ? Trên quầy sách, bạn sẽ có từ phê phán phe cực hữu như « ElyZée » của anh em nhà Mourad, Farid Boudjellal, khi hình dung ông Eric Zemmour, một người mang tư tưởng cực hữu trở thành tổng thống. Hay như « Aux portes du Palais » (Trước thềm Cung điện) do Hervé Bourhis và ban biên tập trang thông tin độc lập Mediapart thực hiện, với hình ảnh bà Marine Le Pen và ông Eric Zemmour trên nền điện Elysée .

Cũng trong dòng chỉ trích, các phóng viên của báo Le Monde là Gerard Davet, Fabrice Lhomme cùng với họa sĩ Pierre Van Hove ra tập truyện « L’Obssession du pouvoir » (Nỗi ám ảnh quyền lực – NXB Delcourt), nhắm vào ba đời tổng thống gần đây nhất là Nicolas Sarkozy, François Hollande và Emmanuel Macron.

Không chỉ có phê phán, chỉ trích mà còn có cả chuyện hiện thực nữa. Sự thật về chuyện hậu trường ở điện Elysée hay như các ứng viên năm nay vận động tranh cử ra sao ? Đây cũng là những chủ đề rất được quan tâm những năm gần đây. Le Figaro lưu ý, trong cuộc bầu cử năm nay, các nhà báo không còn là những người « độc quyền » đưa tin. Lần đầu tiên trong lịch sử bầu cử nước Pháp, sáu cây bút họa sĩ được huy động để theo sát các ứng viên tranh cử, từ ứng viên tổng thống Emmanuel Macron, tả cũng như hữu, đến cả các ứng viên cực hữu hay cực tả.

Tập truyện tranh phóng sự có tiêu đề « Carnets de campagne » (Tạm dịch là Ký sự chiến dịch vận động tranh cử - do hai NXB Dargaud và Seuil đồng phát hành), dày 240 trang, sẽ được phát hành sau vòng hai bầu cử tổng thống. Tập truyện được thực hiện dưới sự điều hành của Mathieu Sapin, một gương mặt lớn trong dòng truyện tranh chính trị Pháp từ mười năm gần đây.

Tên tuổi của ông được biết đến với tập truyện « Campagne Présidentielle » (Chiến dịch vận động tranh cử tổng thống – NXB Dargaud) khi ông đi theo nhóm vận động tranh cử của François Hollande năm 2012. France 24 lưu ý, việc một họa sĩ truyện tranh được phép tháp tùng nhóm vận động tranh cử thời điểm đó đã được cho là một điều chưa từng thấy.

Ba năm sau, năm 2015, Mathieu Sapin ra mắt tập truyện tranh « Le Château » (Lâu đài) sau hai năm được làm việc tại điện Elysée dưới thời tổng thống Hollande. Đến năm 2020, ông lại phát hành tiếp tập truyện « Comédie française » (Chuyện hài Pháp) khi chăm chú theo dõi các hoạt động của tổng thống Macron.

… Đến chuyện hậu trường điện Elysée

Nhưng Mathieu Sapin chưa phải là tác giả/họa sĩ đầu tiên của Pháp đưa chính trị vào nền nghệ thuật thứ 9. Công đầu khởi xướng dòng truyện tranh chính trị phải thuộc về Christophe Blain và Abel Lanzac, với bộ truyện tranh dài tập « Quai D’Orsay » (NXB Dargaud năm 2010) nói về các hoạt động của bộ Ngoại Giao Pháp. Bộ truyện gặt hái thành công lớn, và sau này còn được chuyển thể thành loạt phim truyền hình dài tập.

Sau mười năm đi theo hai đời chủ nhân điện Elysée, đâu là những bài học kinh nghiệm quý báu mà Mathieu Sapin có được từ thế giới chính trị ? Trả lời nhà báo Axelle Simon, đài truyền hình quốc tế Pháp, ông thổ lộ :

« Việc đi theo môi trường này trong suốt ngần ấy năm khiến tôi phải nói rằng đây quả là một công việc kỳ lạ. Tôi nghĩ là mình có lẽ sẽ không làm được một việc như thế, vì lúc nào cũng phải đại diện, lúc nào cũng phải có một bài phát biểu. Nhưng có một phần trong con người tôi luôn có niềm tin, thực sự chứ không hề giả dối (chút lừa phỉnh) và có hơi chút mệt mỏi và một phần khác tôi khâm phục họ bởi vì tôi tự nhủ "nhưng làm thế nào họ làm được như vậy ? Phải là một vận động viên điền kinh thật sự xét về thể lực thì mới có thể đi suốt được ngần ấy cây số trong các chuyến đi, với bao nhiêu cuộc trao đổi. Điều đó cũng có thể làm nổ tung đầu của bạn ra mất. »

Vừa là nghệ sĩ, vừa là phóng viên, những tập truyện của Mathieu Sapin đưa độc giả đến gần với thế giới bí ẩn của điện Elysée hơn. Ông mô tả tỉ mỉ cách dàn dựng quyền lực. Chẳng hạn như khi người ta hỏi ông về cuộc tranh luận giữa hai ứng viên tổng thống, Mathieu Sapin cho biết những gì ông cần lưu ý đến như thái độ cử chỉ, thông điệp đưa ra trong cuộc tranh luận, những đòn tấn công và phản công hay việc tạo dựng một hình ảnh truyền hình của sự kiện…

Khi cọ vẽ cũng là công cụ đưa tin

Trong bộ truyện mới nhất vừa được phát hành hồi tháng Ba năm nay, « Douze voyages présidentiels » (NXB Zadig), Mathieu Sapin, trong khoảng thời gian từ cuối năm 2018 đến cuối năm 2021, đã tháp tùng 12 chuyến công du của tổng thống Macron. Một lợi thế cho phép ông mô tả rõ những điều mà người dân thường không thể thấy được ở trong hậu trường.

Ngoài lối quan sát và kể chuyện hóm hỉnh, khôi hài, điểm hấp dẫn của tập truyện mới này còn được hỗ trợ bởi những bài viết của nhiều ký giả, phân tích các chuyến công du của nguyên thủ Pháp. Bên cạnh đó là những ghi chú về những lời bình phẩm của giới phóng viên về tổng thống Macron trong mỗi chuyến đi, hay mỗi cuộc họp, mỗi sự kiện lớn khiến cho tập truyện tuy mang tính chính trị nhưng lại không « nặng mùi » chính trị.

Trên đài France 24, Mathieu Sapin giải thích đâu là những thế mạnh và vũ khí nào cho phép ông chinh phục độc giả : « Tôi thì tôi thích thể hiện cái phần hiện thực con người, những điểm không hoàn hảo, cả những thất bại nữa. Thường thì các nhóm phụ trách truyền thông cố gắng tạo ra một trình tự rất có bài bản, đẹp và nuột nà. Chỉ có điều chúng không bao giờ diễn ra như người ta nghĩ, luôn có điều gì đó xảy ra không hẳn như trong dự kiến. Và tôi cũng muốn làm cho cái kiểu kịch bản hóa đời sống chính trị như vậy và thực tế phải va chạm nhau. Một thực tế (mà nó) sẽ làm chuyển hướng mọi thứ, khiến "không gì có thể lường trước được", như một câu ngạn ngữ. »

Đưa tin vận động tranh cử : Giới nhà báo mất thế « độc quyền » ?

Đương nhiên, việc Mathieu Sapin vẫn được tổng thống Macron ưu ái giữ lại bên cạnh hơn là giới ký giả cũng làm dấy lên nhiều nỗi quan ngại, khi cho rằng « không những bị xúc phạm, mà còn bị gạt sang một bên » hay như « đưa ra một hình ảnh tai hại trong công luận, cho thấy là họ không cần đến giới nhà báo », theo như lời chỉ trích từ nhiều phóng viên báo Le Monde, trong buổi họp báo tại Liên hoan truyện tranh Angoulême năm nay.

Về phần mình, Mathieu Sapin cũng nhìn nhận việc được tiếp cận quá gần gũi với trung tâm quyền lực chưa hẳn là một vị trí quan sát tốt. Trả lời Le Figaro, ông nói : « Đây là hội chứng VIP Room : thông thường, khi bạn đã vào được đó rồi, thì lại cảm thấy thất vọng đôi chút. Bạn được giữ rất kỹ, bạn du hành cùng với những người có tên tuổi, bạn được ăn ngon… Nhưng bạn sẽ không thật sự thấy được chuyện gì đang xảy ra. Bạn bị mất liên lạc ».

Việc tổng thống mãn nhiệm Emmanuel Macron tái đắc cử vừa khép lại một mùa bầu cử tổng thống Pháp 2022. Mathieu Sapin cùng các đồng nghiệp giờ cũng đang hối hả kết thúc dự án đầy tham vọng, dự kiến ra mắt độc giả vào trung tuần tháng 5/2022. Trước khi chia tay cùng France 24, Mathieu Sapin đưa ra vài điều cảm nhận về cuộc bầu cử tổng thống Pháp năm nay.

« Đặc biệt là trong chiến dịch tranh cử lần này, chúng ta thấy rõ là chủ đề, nội dung thực chất, các tư tưởng chính trị đã không được nhắc đến, và nhất là chỉ chú trọng nhiều vào hình thức, thiếu các trao đổi. Tại sao ư ? Tôi thật sự không biết. Có thể đơn giản chỉ vì họ sợ làm cho người ta nhàm chán. Chúng ta đang trong thứ văn hóa zapping (đổi nhanh chủ đề ??). Họ hiểu rằng lúc nào cũng phải tìm cách thu hút sự chú ý của người khác nên khi lao vào tranh luận thật sự thì người ta bỏ lửng một cách dễ dàng. »



Hoàng Thy Mai Thảo  
#7 Posted : Tuesday, April 26, 2022 7:01:59 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Tù nhân ở Pháp đi bầu cử như thế nào ?

26/04/2022 - Chi Phương / RFI
Từ năm 2019, Pháp cho phép tù nhân có thể bầu cử qua thư, bên cạnh hai hình thức khác đó ủy quyền bầu cử và xin giấy phép ra tù một ngày. Hình thức bỏ phiếu mới cho phép những người bị tạm giữ hoặc bị kết án nhưng vẫn còn quyền công dân tham gia bầu cử dễ dàng hơn. Pháp đã ghi nhận tỷ lệ bầu cử cao kỷ lục của tù nhân trong vòng 1 bầu cử tổng thống 2022.

Tại nhà giam Fleury-Merogis, được cho là lớn nhất của Pháp, ban quản lý trại giam bố trí khu vực bỏ phiếu cho các tù nhân, với lá phiếu, thùng bỏ phiếu, rèm che ngăn cách, tạo không gian riêng tư,…, giống như ở các phòng bỏ phiếu ở bên ngoài. Một tù nhân trả lời trên kênh truyền hình Pháp France 24 :

“Tôi thấy họ làm như vậy ở đây thật là tuyệt. Bởi vì nếu ở trong phòng giam, chúng tôi không cảm nhận được không khí bầu cử. Như vậy, chúng tôi có động lực đi bỏ phiếu hơn. Họ cho chúng tôi thấy như là chúng tôi ở bên ngoài, mà không cần phải ra ngoài.”

Mặc dù không phải nhà tù nào ở Pháp cũng tổ chức như vậy, nhưng số tù nhân đi bỏ phiếu tại vòng một rất cao. 30 % trong số gần 70 000 tù nhân đã tham bầu cử. Gần 14 000 tù nhân đã bỏ phiếu qua thư, 768 người bỏ phiếu qua ủy quyền, 1341 người xin giấy phép ra tù một ngày để đi bầu tổng thống. Đây là những con số kỷ lục so với các kỳ bầu cử trước đó. Vào năm 2021, chỉ có gần 6000 tù nhân đăng ký tham gia bầu cấp vùng.

Các hình thức bỏ phiếu của tù nhân

Không phải tù nhân nào cũng có quyền bỏ phiếu. Những ai đã bị kết án trước tòa theo một bản án ấn định, mất đi quyền công dân, không có quyền bầu cử. Tuy nhiên, những người bị tạm giam hoặc bị kết án nhưng không hoàn toàn bị tước bỏ quyền công dân, có thể bỏ phiếu.

Ở Pháp, tù nhân có quyền bầu cử từ năm 1994, ngoại trừ trẻ vị thành niên, người nước ngoài và những người bị tước quyền công dân. Trước năm 2019, tù nhân chỉ được bỏ phiếu theo hình thức uỷ quyền hoặc xin giấy phép của thẩm phán ra khỏi tù một ngày. Với hai hình thức này, trong kỳ bầu cử tổng thống vào năm 2017, bộ Tư Pháp cho biết, chỉ có 853 tù nhân bỏ phiếu uỷ quyền, 200 người xin được giấy phép ra ngoài đến điểm bỏ phiếu, chưa đến 500 người tham gia bầu cử lập pháp.

Khi muốn uỷ quyền bỏ phiếu, tù nhân phải tìm được người đi bầu thay mình và người này có tên trên cùng danh sách bầu cử. Người bị giam giữ phải liên hệ với cơ quan chức năng của nhà tù để xin giấy chứng nhận về việc không thể tự do đi lại và phải được một sĩ quan cảnh sát chứng nhận giấy ủy quyền

Đối với giấy phép ra ngoài một ngày để đến điểm bỏ phiếu, tù nhân phải xin giấy phép từ thẩm phán phụ trách hồ sơ của mình. Những người bị kết án trên 5 năm tù và chưa thi hành hết một nửa án không được cấp giấy phép này. Ví dụ, những người bị kết án 10 năm tù, phải đợi 5 năm mới có thể đích thân đi bỏ phiếu. Tù nhân có thể đăng ký vào danh sách bầu cử ở bất kỳ điểm bỏ phiếu nào và phải cung cấp bằng chứng về địa chỉ hoặc nơi cư trú cùng với bản cam đoan về địa chỉ, chứng minh công dân và quốc tịch. Le Figaro cho biết thường khó có thể được đáp ứng các điều kiện này, và thông thường, tù nhân tận dụng để về thăm thân.

Năm 2019, trong cuộc cải cách tư pháp, lần đầu tiên hệ thống bỏ phiếu qua thư được đưa vào thử nghiệm, cho phép cử tri đăng ký tham gia kỳ bầu cử châu Âu từ các trại giam. Kết quả cho thấy tỷ lệ tham gia bầu cử tăng. Hình thức bỏ phiếu này chính thức có hiệu lực và được đưa vào văn bản luật pháp vào ngày 29/03/2021.

Không phải tù nhân nào cũng có quyền bỏ phiếu. Những ai đã bị kết án trước tòa theo một bản án ấn định, mất đi quyền công dân, không có quyền bầu cử. Tuy nhiên, những người bị tạm giam hoặc bị kết án nhưng không hoàn toàn bị tước bỏ quyền công dân, có thể bỏ phiếu.

Quy trình bỏ phiếu trong tù như thế nào ?

Cụ thể, giám đốc trại giam có nghĩa vụ thông báo cho tù nhân về quyền công dân của họ trong vòng 15 ngày kể từ khi bị giam. Đồng thời, nhà tù phải cung cấp các thông tin về bầu cử như truyền đơn, thông tin của các ứng viên trong kỳ bầu cử trước thời gian bỏ phiếu. Tù nhân có quyền đăng ký vào danh sách tham gia bỏ phiếu hoặc sửa đổi danh sách này.

Bỏ phiếu qua thư diễn ra trong tù trước ngày bầu cử chính thức hoặc chậm nhất là một ngày trước đó. Trại giam Réau, ở Seine-et-Marne, tổ chức bỏ phiếu vòng hai của cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 22/04 vừa qua, trước hai ngày so với toàn nước Pháp. Để đảm bảo an ninh, các nhóm nhỏ được đưa đến gian bỏ phiếu. Một tù nhân trả lời đài phát thanh Pháp France Inter như sau :

“Mặc dù chúng tôi ở trong tù nhưng chúng tôi cũng rất quan tâm đến bầu cử. Bầu ra ai, đó là những người sẽ có ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng tôi. Chính vì vậy, chúng tôi phải đi bầu và không để người khác quyết định thay chúng tôi.”

Đối với một tù nhân khác, đây là lần đầu tiên đi bỏ phiếu :

“Những gì xảy ra ở bên ngoài đều có tác động đến những gì xảy ra ở bên trong này. Các bộ trưởng tương tai, dù là người của Macron hay Le Pen, đều tạo ra những khác biệt nhất định.”

Trước hết, tù nhân phải có tên trong danh sách cử tri. Sau đó, họ phải xuất trình thẻ căn cước cũng như một bản cam đoan về nơi cư trú có đóng dấu của trại giam. Vào ngày bầu cử do trại giam quyết định, lá phiếu và giấy cam đoan phải được bỏ vào trong bì thư có xác nhận danh tính. Tất cả được đặt vào trong bì thư bầu cử và được chuyển cho giám đốc trại giam. Bì thư của 187 cơ sở giam giữ trên toàn nước Pháp được chuyển tới bộ Tư Pháp, Place Vendome, quận 1 ở Paris. Các lá phiếu được kiểm tại đây và tính chung với phiếu bầu của cư dân quận này.

Ứng viên của những kẻ phạm tội ?

Tại vòng một của kỳ bầu cử tổng thống 2022, Le Monde cho biết, lần đầu tiên, kết quả bỏ phiếu tại quận 1 giàu có của Paris bị chao đảo do số phiếu bầu qua thư của tù nhân. Ứng viên cực tả Jean-Luc Melenchon dẫn đầu với gần 50 %, dẫn trước Marine Le Pen (20,28%) và Emmanuel Macron (18,63%).

(Thông thường số người đăng ký tại một điểm bầu cử chỉ lên đến 2000, nhưng do tập trung số phiếu của tất cả cơ sở giam giữ toàn nước Pháp, điểm bỏ phiếu ở Place de Vendome là điểm lớn nhất ở Pháp hơn 13 000 người, kết quả thường ra chậm hơn)

Về xu hướng bầu cử, theo Le Monde, đối với những người thường xuyên tiếp xúc với tù nhân như quản giáo và giám đốc trại giam, những người bị giam giữ thường không có tư tưởng tiến bộ (progressiste) mà là những người bảo thủ.

Một giám đốc trại giam thuật lại rằng có tù nhân đã thề rằng sẽ không bao giờ bầu cho François Hollande nữa sau khi vị cựu tổng thống Pháp thông qua luật hôn nhân đồng tính và chống lại các giá trị suy đồi của phương Tây. Tại một nhà tù mà Hồi Giáo là đức tin của nhiều người bị giam giữ, thường họ sẽ chọn các ứng viên ủng hộ đeo khăn trùm đầu hoặc sử dụng thịt halal. Đây là lý do tại sao nhiều người đã bầu cho Melenchon. Ứng viên cực tả bảo vệ các tín ngưỡng của Hồi Giáo.

Một số người cho rằng nếu tập trung tất cả phiếu bầu của tù nhân tại một khu vực duy nhất, như vậy thì người được đạt số phiếu cao nhất bị suy luận là ứng viên của kẻ phạm tội, ví dụ như trường hợp chiến thắng của Melenchon tại quận 1 ở Paris. Đây có thể được xem như là một bất cập của việc bầu qua thư mặc dù hình thức này tạo điều kiện cho nhiều tù nhân tham gia bầu cử, nhất là đối với những người bị tước quyền tham gia vào đời sống xã hội.

Vào kỳ bầu cử lập pháp diễn ra vào tháng 6/2022. Những phiếu bầu qua thư sẽ được phân cấp, gửi các bì thư đến cơ quan kiểm phiếu tại địa phương, thay vì gửi đến bộ Tư Pháp như trước đây. Lá phiếu sẽ được tính ở địa phương đó.


Hoàng Thy Mai Thảo  
#8 Posted : Sunday, June 12, 2022 6:51:56 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Vai trò, tầm quan trọng của Hạ Viện Pháp

10/06/2022 - Thùy Dương / RFI
Gần 2 tháng sau cuộc bầu cử tổng thống, nước Pháp lại bước vào kỳ bầu cử Hạ Viện, qua hai vòng, 12/06 và 19/06/2022. Trong chương trình tuần trước, RFI đã nói về thể thức bầu cử lập pháp để bầu chọn 577 dân biểu Hạ Viện cho nhiệm kỳ 5 năm, cũng như thể thức bầu chủ tịch Hạ Viện.

Trong chương trình kỳ này, RFI phỏng vấn dân biểu cấp tỉnh, tỉnh Loire, Jean-Jacques Ladet, về chức năng, vai trò của các dân biểu Hạ Viện, một số quy định về tài chính, kiêm nhiệm chức vụ, tuyển dụng trợ lý của các dân biểu, cũng như tầm quan trọng của kỳ bầu cử lập pháp đối với các đảng phái chính trị Pháp.

RFI : Xin chào dân biểu Ladet, ông có thể cho thính giả, độc giả của RFI Tiếng Việt biết đâu là vai trò của Hạ Viện Pháp ?

Dân biểu Ladet
: Hạ Viện Pháp có hai chức năng chính : ra luật và giám sát hoạt động của chính phủ. Các dự luật có hai nguồn gốc, hoặc do thủ tướng và chính phủ đề xuất, hoặc do dân biểu Hạ Viện hay thượng nghị sĩ đề xuất.

Khi thủ tướng đề xuất một dự luật thì dĩ nhiên phải có thảo luận trong nội bộ chính phủ, với các vị bộ trưởng có liên quan và phải qua Tham Chính Viện, vốn giữ vai trò như cố vấn pháp lý của chính phủ. Chính phủ có thể tham vấn Hội đồng kinh tế xã hội và môi trường. Sau khi quá trình chuẩn bị đã xong, thì dự luật được chuyển cho Hội đồng bộ trưởng. Còn nếu dự luật là do các dân biểu Hạ Viện hay thượng nghị sĩ đề xuất thì cũng có thể phải qua Tham Chính Viện, nhưng sau đó sẽ phải được chuyển đến các ủy ban chuyên trách thường trực của Hạ Viện.

Có 8 ủy ban : Ủy ban văn hóa - giáo dục, kinh tế, xã hội, phát triển bền vững và quy hoạch lãnh thổ, quốc phòng, đối ngoại, tài chính và luật pháp. Tám ủy ban này sẽ họp lại để xem xét, tìm hiểu, bàn bạc về các dự luật. Dĩ nhiên báo cáo viên sẽ lập báo cáo để đưa ra Hạ Viện trong phiên thảo luận quốc gia, và sau đó các ủy ban sẽ đề xuất chỉnh sửa văn bản dự luật. Nhưng các dân biểu cũng có thể chỉnh sửa các dự luật.

Sau khi được thông qua ở Hạ Viện, dự luật sẽ được chuyển đến Thượng Viện và lại được đưa ra thảo luận ở Thượng Viện, rồi sau đó được chuyển trở lại Hạ Viện. Nếu có bất đồng giữa Hạ Viện và Thượng Viện, thì sẽ có phiên họp của một ủy ban lưỡng viện gồm 7 dân biểu Hạ Viện và 7 nghị sĩ Thượng Viện để tìm kiếm thỏa thuận.

RFI : Vậy chức năng thứ hai của Hạ Viện là gì ?

Dân biểu Ladet
: Chức năng thứ hai của Hạ Viện là kiểm tra giám sát hoạt động của chính phủ. Có nhiều cách để Hạ Viện giám sát một hoạt động của chính phủ. Các dân biểu Hạ Viện có thể chất vấn các bộ trưởng theo các ủy ban mà tôi mới nói ở trên. Họ cũng có thể lập các tổ công tác thông tin nhằm kiểm tra các văn bản luật, kiểm tra giám sát nội dung các dự thảo luật mà chính phủ đề xuất. Họ cũng có vai trò đánh giá luật.

Sáu tháng sau khi một văn bản luật được ban hành, Hạ Viện kiểm tra xem luật có được áp dụng không và hiệu quả thực sự ra sao. Ba năm sau khi được ban hành, luật có thể lại được kiểm tra để xem có hệ quả cụ thể như thế nào về kỹ thuật, hành chính, chính trị. Như vậy là Hạ viện có vai trò chất vấn, thu thập thông tin và đánh giá việc áp dụng các luật. Đôi khi Hạ Viện có vai trò kiểm tra giám sát việc tổng thống bổ nhiệm một số vị trí, đặc biệt ở Hội đồng Bảo hiến và Hội đồng Tư pháp. Nếu có 3 phần 5 số dân biểu phản đối việc bổ nhiệm thì Hạ Viện hủy quyết định bổ nhiệm đó.

Hạ Viện đặt câu hỏi chất vấn chính phủ. Điều này được biết đến nhiều ở Pháp : trong phiên họp ở trụ sở Hạ Viện, tất cả các dân biểu có mặt và chính phủ phải trả lời một số câu hỏi do các dân biểu đề xuất. Hạ Viện có thể viện dẫn điều 49-3 của Hiến pháp để bỏ phiếu bất tín nhiệm chính phủ, như tôi đã đề cập trong chương trình trước. Nói tóm lại là Hạ Viện có hai chức năng chính là ra luật và kiểm tra, giám sát hoạt động của chính phủ.

RFI : Ông có thể nói nói về một vài quy định đối với các dân biểu đắc cử Hạ Viện về tài chính, tuyển dụng trợ lý, cộng tác viên ?

Dân biểu Ladet
: Hàng tháng, mỗi dân biểu được nhận khoản thù lao cơ bản, sau khi đã trừ các khoản đóng góp xã hội, là 5.623 euro, tiền hỗ trợ chỗ ở 168 euro, phụ cấp chức vụ 1.448 euro, và một khoản tín dụng 10.000 euro để thanh toán chi phí đi lại, thư ký, điện thoại … nhưng trên hết là để trả lương cho cộng tác viên, trợ lý theo hợp đồng vô thời hạn hoặc ngắn hạn. Đó là một công việc trực tiếp thuộc trách nhiệm của dân biểu.

Cộng tác viên là người giúp dân biểu quản lý công việc. Vai trò chính của họ là làm các công việc thư ký ở văn phòng thường trực, sắp xếp các cuộc hẹn gặp trực tiếp, các cuộc trao đổi qua điện thoại, các chuyến đi của dân biểu. Trợ lý dân biểu cũng thường có vai trò chính trị trong việc chuẩn bị các hồ sơ làm việc của dân biểu. Vì các dân biểu thường phải xử lý các nội dung rất khác nhau, có các buổi họp, gặp gỡ với giới chủ, nghiệp đoàn, nên họ cần người hỗ trợ. Tôi nghĩ rằng điều cốt yếu là trợ lý dân biểu phải có đủ trình độ học vấn chính trị để có thể đáp ứng các yêu cầu khác nhau của dân biểu trong nhiều lĩnh vực hoàn toàn khác nhau.

Cách đây không lâu, hẳn chị còn nhớ, có vị cựu bộ trưởng bị kết án vì đã tuyển dụng vợ làm trợ lý mà không đáp ứng các điều kiện. Kể từ đó, các dân biểu bị cấm tuyển làm trợ lý người vốn là vợ-chồng, cha mẹ đẻ hoặc cha mẹ của vợ/chồng, con đẻ hoặc con riêng của vợ/chồng, họ hàng ruột thịt. Việc tuyển dụng phải được thông báo với cơ quan chuyên trách về đạo đức. Thông tin về mặt đạo đức phải minh bạch và có thể kiểm tra giám sát được. Quy định này cũng là điều bình thường, bởi vì người dân Pháp biết các dân biểu đại diện cho họ ở Hạ Viện nhận được bao nhiêu tiền.

RFI : Dân biểu Hạ Viện có được kiêm nhiệm chức vụ khác hay không ?

Dân biểu Ladet
: Đối với việc kiêm nhiệm, các quy định đã thay đổi rất nhiều. Trong vòng 1 tháng sau bầu cử, dân biểu đắc cử phải xin thôi các chức vụ hành pháp ở các cấp hội đồng, chức thị trưởng, phó thị trưởng, chủ tịch tỉnh, phó chủ tịch tỉnh, chủ tịch vùng, phó chủ tịch vùng. Họ phải từ chức trong vòng 30 ngày. Một dân biểu Hạ Viện vẫn có thể ở lại trong hội đồng các cấp địa phương, nhưng chỉ được ở vị trí dân biểu cấp xã, thị trấn, thành phố, hay dân biểu cấp tỉnh hoặc vùng.

Có một số vị bộ trưởng ứng cử và đắc cử dân biểu Hạ Viện, nhưng không được kiêm nhiệm, phải chỉ định người tạm thay thế ở Hạ Viện, khi nào dân biểu này thôi chức bộ trưởng thì mới có thể trở lại Hạ Viện, lúc đó người tạm thay thế cho họ sẽ rút lui. Thế nhưng, không thể làm hai việc cùng lúc, không thể vừa làm bộ trưởng vừa làm dân biểu Hạ Viện.

Tổng thống Pháp có thể có tối đa 2 nhiệm kỳ 5 năm, còn các dân biểu Hạ Viện thì có thể là dân biểu trong thời gian rất dài, và không có giới hạn về số nhiệm kỳ. Có những dân biểu đã qua 3 nhiệm kỳ ở Hạ Viện, cũng có thể là tận 4,5,6 nhiệm kỳ. Như vậy là không có giới hạn về số lần ra tranh cử dân biểu Hạ Viện.

RFI : Các dân biểu thường tập hợp thành từng nhóm chính trị tại Hạ Viện ? Điều này có bắt buộc không và mang lại cho họ lợi thế gì ?

Dân biểu Ladet
: Không, điều này là không bắt buộc. Có 3 khả năng : hoặc một dân biểu đăng ký tham gia, ghi danh vào một nhóm chính trị mà họ cảm thấy phù hợp, phải có ít nhất 15 dân biểu mới có thể lập một nhóm. Hình thức này quy tụ nhiều dân biểu nhất. Kiểu thứ hai là những người liên kết với nhau, nhưng không đủ số tối thiểu cần thiết để tạo thành nhóm, mỗi người vẫn có sự tự do nhất định. Trường hợp thứ ba là những người không đăng ký vào nhóm nào, số này không nhiều, tôi nghĩ rằng tại Hạ Viện nhiệm kỳ trước, chỉ có 24 dân biểu không gia nhập nhóm chính trị nào, họ bỏ phiếu theo ý kiến cá nhân. Trong khi đó, dân biểu đã đăng ký tham gia một nhóm chính trị thì phải xác định theo quan điểm chính trị tại thời điểm đó của nhóm. Tất cả các dân biểu trong nhóm phải bỏ phiếu theo quan điểm chung của cả nhóm.

Nhiều dân biểu tham gia lập nhóm bởi dẫu sao thì các nhóm chính trị cũng có tác động lớn hơn, với tính đại diện chính trị cao hơn so với một quan điểm cá nhân. Các nhóm sẽ có tính đại diện chính trị cao hơn so với một dân biểu đơn lẻ trước chính phủ, trước phe đa số tại Hạ Viện hoặc trước nhóm dân biểu đối lập. Một dân biểu đơn lẻ thì không có nhiều ảnh hưởng nếu phát biểu với tư cách cá nhân, bởi không thể đại diện có hiệu quả cho một luồng tư tưởng để xây dựng dự luật của chính phủ hoặc để đề xuất một dự luật.

RFI : Các nhóm chính trị cũng được hưởng nhiều lợi thế khác, chẳng hạn về thời gian chất vấn chính phủ, hoặc về tài chính. Nhân nói về tài chính, người ta thường nói là kỳ bầu cử lập pháp là dịp để xác định ngân sách nhà nước đài thọ cho các đảng phái chính trị hoạt động trong 5 năm tiếp theo, theo nhiệm kỳ Hạ Viện. Ông có thể nói rõ hơn ?

Dân biểu Ladet
: Tài chính cho các đảng phái là câu hỏi rất quan trọng. Các doanh nghiệp không còn được phép tài trợ, để bảo đảm tính độc lập của giới chính trị, đặc biệt là với giới kinh tế. Các đảng phái nhận được các khoản đóng góp, quyên tặng, một phần thù lao của các đảng viên đã đắc cử dân biểu Hạ Viện, thế nhưng như vậy là chưa đủ. Cần có nguồn tài trợ công và nguồn này được xác định thông qua kỳ bầu cử Hạ Viện, với hai phần. Đương nhiên khoản tài chính này là do Nhà nước đài thọ.

Phần thứ nhất phụ thuộc vào số phiếu bầu mà mỗi đảng thu được ở vòng 1 bầu cử Hạ Viện. Phần này được tính theo kết quả bầu cử vòng 1 chứ không phải vòng 2, vì không phải đảng nào cũng lọt được vào vòng 2. Điều kiện là ở vòng 1, đảng này phải thu được ít nhất 1% tổng số phiếu bầu tại ít nhất 50 đơn vị bỏ phiếu. Quy định này là nhằm tránh việc bất kỳ ai cũng có thể ra tranh cử để rồi sau đó nhận được tiền đài thọ của Nhà nước. Với mỗi lá phiếu thu được ở vòng 1, đảng đó sẽ nhận được 1,64 euro. Nếu thu được 10 triệu phiếu thì sẽ được 16 triệu 400 ngàn euro tiền đài thọ chính trị.

Phần thứ hai thì phải đợi kết quả chung cuộc, bởi vì khoản đài thọ này sẽ được tính toán dựa theo số ứng viên của đảng đắc cử dân biểu Hạ viện. Với mỗi đảng viên đắc cử dân biểu, đảng sẽ được cấp 37.400 euro. Có 577 dân biểu tất cả, tức là Nhà nước phải chi 21.600.000 euro. Đây là khoản công quỹ rất lớn. Nói tóm lại là có hai khoản tiền Nhà nước cấp, một phần căn cứ theo số phiếu bầu và phần kia tùy thuộc vào số đảng viên đắc cử dân biểu Hạ Viện. Ngoài ra, các đảng cũng được tài trợ chi phí tranh cử Hạ Viện theo quy định tương tự như đối với kỳ bầu cử tổng thống Pháp mà chúng ta đã từng nói tới trong một chương trình trước đây.

RFI Tiếng Việt xin chân thành cảm ơn dân biểu Jean-Jacques Ladet đã tham gia chương trình !

Trong kỳ tới, mời quý vị cùng tìm hiểu về Thượng Viện Pháp, thể thức bầu cử Thượng Viện và vai trò của Thượng Viện trong mối tương quan với Hạ Viện Pháp.



Hoàng Thy Mai Thảo  
#9 Posted : Monday, June 20, 2022 12:40:47 PM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Pháp: 170 năm thành lập tủ sách Từ điển Larousse

20/06/2022 - Tuấn Thảo / RFI
Nếu ra đời ở thế kỷ XXI, ông Pierre Larousse, người đã khai sinh quyển Từ điển Larousse, chắc sẽ tham gia vào cuộc phiêu lưu trên mạng của Wikipedia. Bách khoa toàn thư trực tuyến đa ngôn ngữ thực sự khai thác sáng kiến tiên phong mà Pierre Larousse đã có cách đây gần hai thế kỷ. Thật vậy, ông đã dồn mọi nỗ lực tâm huyết để thực hiện giấc mơ của một đời người : lập ra một bộ bách khoa toàn thư tiếng Pháp dễ hiểu để giải thích mọi thứ cho mọi người.

Ấn bản mới của quyển từ điển Larousse vừa được phát hành trong tuần qua (15/06/2022) gồm hơn 64.000 từ và khoảng 28.000 danh từ riêng. Năm 2022 đánh dấu đúng 170 năm ngày thành lập nhà xuất bản mà ban đầu mang tên Larousse và Boyer. Ấn bản đầu tiên của quyển từ điển Larousse, dưới dạng mà công chúng Pháp thường biết đến, xuất hiện vào năm 1906. Từ điển có bìa dày, gồm hai phân mục ngôn ngữ và tên riêng in trên trang trắng được xen kẽ ở giữa với nhiều trang màu hồng dành cho các tục ngữ Pháp và thành ngữ La Tinh. Quyển này thật ra là phiên bản bổ sung và hoàn chỉnh của quyển ''Nouveau Dictionnaire de la Langue francaise'' (Tân từ điển Pháp ngữ / Từ điển mới tiếng Pháp) phát hành vào năm 1856, vào thời bấy giờ là ấn phẩm ăn khách nhất của tủ sách Larousse.

1852-2022 : Người khai sinh tủ sách Larousse là ai ?

Thật ra tham vọng của Pierre Larousse đã có từ năm 1852, tức cách đây đúng 170 năm, khi ông quyết định cùng với một người bạn đồng hương là Pierre-Augustin Boyer thành lập Nhà sách Larousse và Boyer ở Paris, sau này trở thành Nhà xuất bản Larousse. Ngoài các quyển từ điển, nhà xuất bản còn in nhiều dòng sản phẩm khác, kể cả các tạp chí thường kỳ, các nguyệt san văn học, các tiểu luận nghiên cứu về từ vựng hay ngôn ngữ học. Tuy nhiên, thành tựu lớn nhất trong đời ông Pierre Larousse vẫn là quyển ''Le Grand Dictionnaire universel du XIX siècle'' (Đại từ điển phổ quát của thế kỷ XIX) để rồi sau đó cho ra đời quyển ''Petit Larousse Illustré'' là một dạng từ điển bách khoa thu nhỏ, kèm theo nhiều hình ảnh minh họa.

Sinh trưởng tại làng Toucy, nằm gần thành phố Auxerre, cách thủ đô Paris khoảng 150 cây số về phía Nam, ông Pierre Larousse (1817-1875) xuất thân từ một gia đình khiêm tốn, bố làm nghề thợ rèn, mẹ là chủ quán trọ. Thời còn nhỏ ông rất mê đọc sách, nhưng trường làng còn nghèo cho nên không có thư viện. Cũng may cho ông là quán trọ gia đình là nơi mà giới bán hàng rong thường tạm dừng chân, cậu bé Pierre ngấu nghiến tất cả những quyển sách mà mẹ mua cho, trong đó có bản dịch tiếng Pháp của quyển tiểu thuyết ''Những chuyến phiêu lưu kỳ thú của Robinson Crusoe'' của nhà văn người Anh Daniel Defoe (xuất bản lần đầu tiên vào năm 1719). Từ đó, tương lai của ông như được định sẵn, Pierre Larousse chọn nghề dạy học, vì trong mắt ông, truyền đạt kiến thức là cái nghề ''cao quý'' nhất trong đời.

Năm 17 tuổi, Pierre Larousse nhận học bổng nhờ đậu điểm cao nhân cuộc thi tại Trường Sư phạm sơ cấp Versailles, chuyên đào tạo các giáo viên tiểu học. Bằng này do ông François Guizot, bộ trưởng ngành giáo dục công lập (dưới thời vua Louis-Philippe 1830-1848,) tạo ra để phát triển hệ thống giảng dạy vùng sâu vùng xa. Sau khi tốt nghiệp, ông trở về nguyên quán làm thầy giáo trường làng. Nhưng không lâu sau đó, ông lại bỏ dạy lên Paris học tiếp, phương pháp dạy học ở trường làng quá rập khuôn luôn bắt học sinh phải thuộc lòng như con vẹt, trong khi nội dung sách giáo khoa lại lỗi thời do ít được cập nhật.

Đặt chân đến Paris năm 23 tuổi, Pierre Larousse thuê một căn hộ ở khu phố La Tinh, theo học các lớp miễn phí ở đại học Sorbonne, trường kỹ sư Arts et Métiers, hay trường cao đẳng Collège de France. Ông thu thập những bản ghi chép rồi đem về nhà nghiên cứu thêm. Theo học các lớp miễn phí như vậy, ông không được bằng cấp gì vì không qua các đợt thi cử. Pierre Larousse là người có năng khiếu tự học, tự trau giồi để tích lũy kiến thức uyên bác.

Trong vòng ba năm từ 1848 đến 1851, Pierre Larousse được nhận làm giáo viên trường nội trú Jauffret. Nhà văn Edmond About, thời bấy giờ là học trò của ông, từng mô tả thầy Larousse là một người lầm lì ít nói, nhưng đằng sau cái dáng vẻ hơi lạnh lùng ấy lại là một con người đầy nhiệt huyết, một tâm hồn khao khát thay đổi hệ thống sư phạm. Trong một xã hội còn nhiều khuôn phép, ước mơ xuất bản một cuốn từ điển bách khoa phổ thông dành cho mọi người lại hàm chứa một ý tưởng táo bạo, khuynh đảo lối suy nghĩ của các bậc giáo sư thời bấy giờ.

''Thủ thư'' chuyên khai quật các kho sách trong thư viện

Đó là giai đoạn mà Pierre Larousse được giới học trò mệnh danh là ''thủ thư'', người coi giữ sách tại thư viện, vì mỗi lần được rãnh rỗi, ông đều vào trong các thư viện ở Paris, ngồi cả ngày để ngấu nghiến sách, xem thư mục lưu trữ để đào bới các tác phẩm cần tham khảo. Việc thu thập các tài liệu kéo dài trong nhiều năm liền, dẫn đến sau đó công trình của cả một đời người : bộ từ điển bách khoa toàn thư mang tên Larousse.

Vào năm 1849, Pierre Larousse (lúc ấy 32 tuổi) cho phát hành quyển sách giáo khoa đầu tiên do ông biên soạn với tựa đề "La Lexicologie des écoles publiques" (Quyển từ vựng dành cho trường công) với mục đích dạy học sinh chính tả, cách làm bài luận, phân biệt văn nói và văn viết. Từ năm 1852 trở đi, sau khi thành lập nhà sách Larousse và Boyer, hầu hết các sách giáo khoa của ông đều bán rất chạy, trong số này có ''Petite Encyclopédie du jeune âge'' (Tiểu Từ điển bách khoa cho tuổi thơ-1852), Sách hướng dẫn học sinh (1853) hay Sách hướng dẫn giáo viên (1854).

Dựa vào những nguyên tắc sư phạm hiện đại hơn, Pierre Larousse đã góp phần tích cực vào việc cập nhật các phương pháp giảng dạy tiếng Pháp, khuyến khích khả năng suy đoán, phán xét của học sinh, thay vì chỉ học thuộc lòng, trang bị kiến thức cho trẻ nhỏ qua những phương pháp sinh động và lôi cuốn hơn, trong đó việc minh họa các bộ từ điển là một vế quan trọng. Trong vòng một thời gian dài, ông đấu tranh bảo vệ nguyên tắc giáo dục miễn phí, các lớp học bắt buộc đối với cấp tiểu học, đeo đuổi phương châm duy nhất : tiến bộ chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó phục vụ cho đại đa số.

''Petit Larousse illustré'' biểu tượng văn hóa đại chúng

Vào năm 1856, khi xuất bản quyển ''Từ điển tiếng Pháp mới'', một ấn phẩm chỉ gồm 714 trang, nhưng lại chắt lọc thu gọn tất cả những gì mà Pierre Larousse phát huy mạnh mẽ sau đó. Quyển từ điển này đã gặt hái được nhiều thành công, là tiền thân thực sự của ''Petit Larousse illustré'' mà hầu như bao thế hệ học tiếng Pháp đều từng nhìn qua một lần. Quyển sách đi vào dòng văn hóa đại chúng, khi Larousse từ một danh từ riêng trở nên đồng nghĩa với từ điển.

Nhưng Pierre Larousse đã ấp ủ từ lâu trong tâm trí một dự án khác quan trọng và đồ sộ hơn, đó là quyển ''Grand Dictionnaire universel du XIXe siècle'' (Đại từ điển phổ quát thế kỷ XIX), một bộ bách khoa toàn thư giống như bộ toàn tập của Diderot hay của Alembert. Dự án này trở thành hiện thực vào cuối năm 1863 với việc xuất bản tập đầu tiên của bộ "Đại từ điển", một công trình của một nhà sư phạm có tư tưởng tiến bộ, đeo đuổi sự công bằng và tự do.

Bộ từ điển thường được gọi tắt là ''Larousse du XIXe'' (Larousse của thế kỷ XIX) được xuất bản từ năm 1866 đến năm 1890, gồm tổng cộng là 17 tập, mỗi tập dày hơn 1.500 trang. Tuy nhiên, do làm việc cật lực ngày đêm, Pierre Larousse dần bị kiệt sức mà vẫn không hết việc. Bị liệt bán thân sau cơn đột quỵ đầu tiên, ông Pierre Larousse sau đó đột ngột qua đời đầu tháng Giêng năm 1875, ở tuổi 57. Ông ra đi quá sớm nên không kịp chứng kiến phần cuối công trình đồ sộ của mình. Cháu ông là Jules Hollier-Larousse đã tiếp nối công trình này để hoàn thành bộ từ điển bách khoa. Vào năm 1876, đúng một năm sau khi ông qua đời, nhà xuất bản Larousse lần lượt phát hành tập thứ 15 và sau đó nữa là hai tập bổ sung cuối cùng cho bộ Đại Từ điển Larousse. Tính tổng cộng có 17 tập in trong khổ "in quarto". Pierre Larousse ra đi để lại một sự nghiệp đồ sộ gồm 524 ấn phẩm và gần 25.000 trang sách in.

Cho dù giới trẻ ở Pháp thời nay có xu hướng tìm kiếm mọi thứ trên mạng thay vì phải tra từ điển in bằng giấy, quyển Larousse vẫn tồn tại hầu như trong mỗi tủ sách gia đình, tại các thư viện trường học. Giới yêu chuộng các trò chơi ghép chữ như Scrabble hay đoán chữ như Wordle (phiên bản tiếng Pháp) đều cần có một quyển Larousse (hoặc là từ điển Petit Robert) ở bên cạnh. Mỗi lần đi tìm định nghĩa câu chữ, người Pháp bây giờ ít còn nói ''hãy tra từ điển mà xem'', mà lại thường dùng câu ''hãy xem Larousse nói gì nào''.


Hoàng Thy Mai Thảo  
#10 Posted : Tuesday, June 21, 2022 7:58:29 AM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Tổng thống Pháp tiếp đại diện các chính đảng trong Hạ Viện mới

21/06/2022 - Thu Hằng / RFI
Trong hai ngày 21 và 22/06/2022, tổng thống Emmanuel Macron lần lượt tiếp đại diện các chính đảng trong Hạ Viện mới sau kỳ bầu cử Quốc Hội. Đây là cách mà ông Macron tìm lối thoát khỏi khủng hoảng sau khi liên minh cầm quyền mất đa số tuyệt đối ở Hạ Viện.

Một số nhân vật thân cận với ông Macron khẳng định với AFP rằng các cuộc đối thoại và trao đổi “là vì lợi ích trên hết của Nhà nước và xây dựng các giải pháp phục vụ người dân” vì đây là nhiệm vụ mà người dân Pháp trao cho tổng thống.

Các cuộc tiếp xúc này diễn ra sau khi liên minh của tổng thống Macron chỉ giành được đa số tương đối 245 ghế trong Hạ Viện mới, thấp hơn nhiều so với 289 ghế để được đa số tuyệt đối. Trong khi đó, liên minh cánh tả NUPES, theo tính toán mới nhất của hãng tin AFP, sẽ có được ít nhất 150 dân biểu. Đứng thứ ba là đảng Tập Hợp Dân Tộc (RN) 89 ghế và thứ tư là đảng cánh hữu Những Người Cộng Hòa (LR), 61 ghế.

Chủ tịch đảng LR Christian Jacob là lãnh đạo chính đảng đầu tiên gặp tổng thống Macron sáng nay. Trả lời báo chí sau cuộc gặp, ông Jacob cho biết “đã nhắc lại với tổng thống là không có chuyện chúng tôi (đảng LR) tham gia vào một kiểu thỏa thuận liên minh có thể phản bội lại cử tri của mình. Chúng tôi đã vận động tranh cử trong phe đối lập và chúng tôi tiếp tục ở trong phe đối lập một cách cương quyết, nhưng có trách nhiệm”.

Theo chủ tịch đảng Những Người Cộng Hòa, “chính tổng thống phải là người đưa ra các đề xuất”, nhưng trong cuộc gặp, ông Macron đã chỉ lắng nghe và không đưa ra đề xuất nào.

Lãnh đạo các đảng cánh tả, đảng Xã Hội Olivier Faure, đảng Cộng Sản Pháp Fabien Roussel và đảng Xanh EELV Julien Bayou sẽ lần lượt được ông Macron tiếp vào sáng 22/06.

Trước đó, ngày 20/06, ba đảng này đã từ chối đề nghị của ông Jean-Luc Mélenchon, lãnh đạo đảng cực tả Nước Pháp Bất Khuất (LFI), thành lập một nhóm dân biểu chung dưới tên gọi NUPES ở Hạ Viện, để liên minh này có thể giữ chức chủ tịch Ủy ban Tài chính Hạ Viện, thường được giao cho phe đối lập nào có nhiều dân biểu nhất. Nếu tách riêng, đảng Nước Pháp Bất Khuất chỉ có 72 ghế, cho nên đảng cực hữu Tập Hợp Dân Tộc (RN) của bà Le Pen, với 89 ghế, sẽ nắm chức vụ này.

Cuộc họp chính phủ, dự kiến vào thứ Ba 21/06, đã bị hủy trong khi chờ cải tổ nội các. Ba bộ trưởng trong chính phủ của bà Elisabeth Borne phải từ chức vì đã thất cử. Riêng thủ tướng Borne sáng nay đã đệ đơn từ chức, nhưng tổng thống Macron đã từ chối đơn từ chức này, để “chính phủ có thể tiếp tục thi hành nhiệm vụ và hành động trong những ngày tới”, theo thông báo của điện Elysée.

Tuy nhiên, số phận của thủ tướng còn tùy thuộc vào cuộc bỏ phiếu tín nhiệm của các dân biểu trong phiên họp sắp tới của Hạ Viện mới. Đây cũng là một nội dung trong các cuộc họp của tổng thống Pháp với đại diện các chính đảng trong hai ngày 21 và 22/06.



Hoàng Thy Mai Thảo  
#11 Posted : Wednesday, June 29, 2022 2:13:12 PM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)

Pháp : Lần đầu tiên Hạ Viện có một nữ chủ tịch

29/06/2022 - Thu Hằng / RFI
Lần đầu tiên trong lịch sử Pháp, một nữ nghị sĩ được bầu làm chủ tịch Hạ Viện. Ngày 28/06/2022, trong phiên khai mạc Hạ Viện, bà Yaël Braun-Pivet, 51 tuổi, nghị sĩ đảng Phục Hưng ( Renaissance ) của tỉnh Yvelines (ngoại ô Paris) đã được bầu vào trọng trách này sau khi nhận được 242 phiếu ở vòng hai, vượt qua số phiếu cần thiết. Như vậy, Pháp bắt kịp hầu hết các nước láng giềng châu Âu, cũng như Mỹ, từ lâu đã có một phụ nữ làm chủ tịch Hạ Viện.

Nữ nghị sĩ Yaël Braun-Pivet, một người thân cận của tổng thống Emmanuel Macron, là một luật sư, tham gia đảng Xã Hội, sau đó mới gia nhập phong trào Tiến Bước ( En Marche ) khi phong trào này vừa hình thành. Bà giữ chức vụ bộ trưởng Hải Ngoại trong chính phủ của thủ tướng Elisabeth Borne chỉ khoảng hơn 1 tháng.

Theo AFP, chỉ trong vòng 5 năm, sự nghiệp chính trị của bà Yaël Braun-Pivet đã thăng tiến nhanh chóng. Năm 2017, bà giữ chức chủ tịch Ủy ban Pháp luật, thường được dành cho một nghị sĩ giàu kinh nghiệm. Tai tiếng đầu tiên xảy ra với bà vào năm 2018 khi điều tra về vụ Alexandre Benalla, cựu cận vệ của tổng thống Macron, đánh người biểu tình. Bà bị phe đối lập gay gắt chỉ trích là « bảo vệ » điện Elysée.

Theo bà Yaël Braun-Pivet, Hạ Viện « là bộ mặt của nước Pháp » và « người dân Pháp kết hợp chúng ta để làm việc với nhau, thảo luận với nhau hơn là tranh cãi ». Tối 28/06, Hạ Viện Pháp đã thành lập 6 nhóm nghị sĩ. Liên minh NUPES bị chia thành nhiều nhóm nhỏ.

Theo dự kiến, Hạ Viện còn bầu ra 6 phó chủ tịch, 3 thủ quỹ và 12 thư ký. Tuy nhiên, chức vụ được chú ý nhất là chủ tịch Ủy Ban Tài Chính, thường được giao cho phe đối lập có nhiều dân biểu nhất, sẽ được bầu vào ngày mai 30/06.


Hoàng Thy Mai Thảo  
#12 Posted : Friday, July 1, 2022 12:40:53 PM(UTC)
Hoàng Thy Mai Thảo

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/26/2011(UTC)
Posts: 18,400

Thanks: 6974 times
Was thanked: 2773 time(s) in 1960 post(s)


Quốc Hội Pháp trở lại với vai trò đối trọng thật sự

01/07/2022 - Thanh Phương / RFI
Cuộc bầu cử Quốc Hội trong tháng 6 vừa qua đã đặt nước Pháp trước nguy cơ bế tắc chính trị do liên minh tranh cử của tổng thống Emmanuel Macron bị mất đa số tuyệt đối và nay đang cố chiêu dụ các chính đảng khác tham gia vào một chính phủ liên minh và hội đủ đa số ghế cần thiết để có thể thông qua các cải tổ.

Theo các số liệu mới nhất do Hạ Viện Pháp công bố, sau cuộc bầu cử, liên minh Đồng Lòng! ( Ensemble! ) của tổng thống Macron có tổng cộng 250 ghế, còn thiếu đến 39 ghế để đạt đa số tuyệt đối 289. Đây là đa số tương đối có số ghế thấp nhất trong lịch sử của nền Đệ ngũ Cộng hòa Pháp, ra đời vào năm 1958. Tính riêng từng đảng, trong Nghị Viện mới, đảng Phục Hưng ( Renaissance - tên mới của đảng Cộng Hòa Tiến Bước của tổng thống Macron ) có nhóm nghị sĩ đông nhất ( 171 ghế ), nhưng đông thứ hai là đảng cực hữu Tập Hợp Dân Tộc với 89 ghế và thứ ba là đảng cực tả Nước Pháp Bất Khuất với 75 ghế. Đây lại chính là hai đảng mà tổng thống Macron dứt khoát không mời tham gia chính phủ liên minh. Trước một Hạ Viện mà “phe ta” không còn áp đảo như trước, tổng thống Macron không còn có thể xem nhẹ vai trò của Quốc Hội như trước. Nói cách khác, sau cuộc bầu cử lần này, Quốc Hội đã trở lại với vai trò đối trọng thật sự với cơ quan hành pháp.

Vai trò của dân biểu

Nhưng trước hết, nhà chính trị học Olivier Rouquant, tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Hành chính và Chính trị, giải thích về vai trò của các dân biểu Pháp khi trả lời RFI Pháp ngữ ngày 20/06:

“ Có thể nói dân biểu đóng vai trò trung gian giữa đơn vị bầu cử của mình với lợi ích quốc gia. Họ luôn nghĩ đến các cử tri của mình, nhưng cũng phải làm sao cho lợi ích của địa phương tương hợp với lợi ích chung. Đó là chủ thuyết đã có từ thời Cách mạng Pháp: dân biểu là đại diện của quốc gia.

Về căn bản, dân biểu có hai vai trò chính. Thứ nhất là tác nhân quan trọng trong việc làm luật, thứ hai là kiểm soát hành động của chính phủ. Về hai vai trò này thì trong nền Đệ ngũ Cộng hòa, Quốc Hội lại có trọng lượng kém hơn dưới thời Đệ tam và Đệ tứ Cộng hòa và kém hơn cả các chế độ đại nghị ở Anh Quốc hay ở Hoa Kỳ.

Chúng ta hay nói đến chế độ tổng thống ở Hoa Kỳ, nhưng trên thực tế Quốc Hội lưỡng viện Mỹ có nhiều quyền hành hơn là Hạ viện và Thượng viện Pháp.

Mục đích của sửa đổi Hiến Pháp của Pháp vào năm 2008 trước hết là nhằm trao lại một vài quyền hành cho dân biểu trong việc kiểm soát, đánh giá các chính sách, thứ hai là hạn chế việc kiểm soát của chính phủ đối với các thủ tục lập pháp.”

Chưa biết là chính phủ của tổng thống Macron và các dân biểu vừa được bầu sẽ làm việc với nhau như thế nào, trước mắt đã có một vài làn gió mới thổi qua Quốc Hội Pháp. Thứ nhất lần đầu tiên trong lịch sử của định chế này, hôm 27/06, một phụ nữ được bầu làm chủ tịch Hạ Viện, đó là bà Yaël Braun-Pivet, thuộc đảng Phục Hưng. Và cũng là lần đầu tiên trong lịch sử nền Đệ ngũ Cộng hòa, một phụ nữ đứng đầu nhóm nghị sĩ đa số, đó là bà Aurore Bergé, được bầu làm chủ tịch nhóm nghị sĩ đảng Phục Hưng hôm 22/06.

Không chỉ bị mất đa số tuyệt đối trong Quốc Hội mới, chính phủ của tổng thống Macron nay còn phải đối đầu với hai nhóm nghị sĩ cực tả và cực hữu chưa bao giờ có một thế lực mạnh như thế. Quốc Hội mới sẽ không còn dễ nghe dễ bảo như trong nhiệm kỳ đầu của ông Macron.

Thật ra, thì trong Quốc Hội khóa trước, một số dân biểu ngay trong phe đa số đã không chấp nhận sự áp đặt của chính phủ hay lãnh đạo phe đa số, như trường hợp của ông Matthieu Orphelin. Trả lời RFI Pháp ngữ ngày 20/06, ông Orphelin cho biết:

“ Tôi đã được bầu làm dân biểu của đảng Cộng Hòa Tiến Bước, nhưng chỉ một năm sau đó tôi đã rời khỏi nhóm nghị sĩ của đảng này. Ngay từ cuộc họp đầu tiên của nhóm, tôi đã đụng với Richard Ferrand (lúc đó là chủ tịch nhóm nghị sĩ đảng Cộng Hòa Tiến Bước), vì ông muốn chúng tôi thông qua một quy định theo đó toàn bộ các dân biểu của đảng phải bỏ phiếu theo định hướng chung của nhóm. Tôi đã nói ngay rằng làm như vậy là trái với Hiến Pháp. Ngay từ đầu họ đã muốn đưa nhóm nghị sĩ Cộng Hòa Tiến Bước vào khuôn phép và sau đó, nhiều dân biểu đã tin như thế, vì nhiều người trong số họ lần đầu tiên được bầu vào Quốc Hội, không biết về giới chính trị, nên cứ nghĩ rằng dân biểu là lúc nào cũng nghe theo lời một bộ trưởng, trong khi không phải như thế: Làm dân biểu, dù là thuộc phe đa số cầm quyền, hay thuộc phe đối lập, là phải biết đấu tranh, đấu tranh vì quan điểm, lập trường của mình.

Tôi đã đắc cử tại một đơn vị bầu cử mà bà Roselyne Bachelot (cựu bộ trưởng) đã được bầu 5 lần. Khi tôi đắc cử, bà ấy đã nói: “ Mathieu, tôi có một lời khuyên duy nhất với anh: Hãy bỏ phiếu theo quan điểm, lập trường của mình, chứ đừng bỏ phiếu theo nhóm của anh”.

Tôi nghĩ điều đó rất quan trọng. Chúng ta vào Quốc Hội chính là để đấu tranh cho những gì mà mình tin là đúng. Dĩ nhiên cũng phải tôn trọng kỷ luật của nhóm khi nào có thể được, nhưng không có gì bằng làm đúng theo những giá trị của mình, không có gì bằng đấu tranh cho lý tưởng của mình.

Trước hết phải biết cưỡng lại áp lực của một bộ trưởng, áp lực của các cố vấn của bộ trưởng, những người vẫn xem các dân biểu là những kẻ cản trở việc ban hành luật một cách nhanh chóng. Nếu biết lắng nghe các dân biểu, thì trong nhiệm kỳ vừa qua, họ đã không làm nhiều điều sai như thế. Chính phủ mới phải biết sử dụng các dân biểu như những mạng lưới liên lạc với các địa phương, để nắm bắt những suy nghĩ của người dân các nơi. Dĩ nhiên, làm dân biểu thì phải tuân thủ kỷ luật, nhưng trên hết là phải biết tôn trọng các giá trị, mà những giá trị là không thể thỏa hiệp được. Một vị dân biểu tốt là một dân biểu biết đấu tranh.”

"Khám phá lại" Hạ Viện

Đối với ông Antoine Leaument, dân biểu thuộc liên minh cánh tả NUPES, kết quả cuộc bầu cử Quốc Hội vừa qua khiến mọi người nhận thức trở lại về vai trò của Hạ Viện trong chính trường nước Pháp:

“ Mọi người đang phần nào khám phá lại Hạ Viện, vì định chế này coi như đã biến mất từ 20 năm qua, kể từ khi hoán đổi lịch trình bầu cử tổng thống và bầu cử Quốc Hội, tức là kể từ năm 2002, bầu cử Quốc Hội được tổ chức ngay sau bầu cử tổng thống và thường là xác nhận kết quả bầu cử tổng thống. Cùng với việc rút thời gian nhiệm kỳ tổng thống xuống còn 5 năm, nhiệm kỳ của tổng thống trùng với nhiệm kỳ các dân biểu Hạ Viện. Ngay từ đầu, đây đã là một vấn đề lớn về dân chủ, bởi vì quyền hành pháp và quyền lập pháp đều cùng một phe từ 20 năm qua. Mọi người đã quen với việc tổng thống giống như là một ông vua, muốn làm gì thì làm, vì dầu sao Quốc Hội cũng sẽ nghe theo lệnh của ông.

Nhờ cuộc bầu cử lần này mà người ta khám phá là nước ta cũng có một Quốc Hội, rằng về mặt lý thuyết, trong một nền dân chủ phải có tam quyền phân lập. Như vậy là trong những tháng tới, Quốc Hội sẽ có vai trò trọng tâm. Coi như là người dân được học công dân giáo dục, vì nhiều người sẽ khám phá vai trò của Hạ Viện, vai trò của các dân biểu. Chính phủ đương nhiệm cũng sẽ khám phá lại rằng các dân biểu đối lập cũng đóng vai trò điều tra, cũng có quyền đi kiểm tra các nhà tù. Ví dụ như trong đơn vị bầu cử của tôi có nhà tù Fleury-Mérogis, lớn nhất châu Âu. Một trong những điều mà tôi muốn làm sau khi đắc cử dân biểu chính là đến thăm nhà tù đó để xem điều kiện giam giữ có được bảo đảm đúng theo luật hay không. Nên nhớ là Pháp đã bị Tòa án Nhân quyền châu Âu lên án nhiều lần về vấn đề này. Nói tóm lại là có rất nhiều nhiệm vụ mà dân biểu có thể thi hành.”

Theo cái nhìn của dân biểu Orphelin, chính vì trong nhiều năm qua vai trò của Quốc Hội bị mờ nhạt đi, nên dân Pháp không còn có mấy ai quan tâm đến công việc của các dân biểu và cũng chính vì vậy mà trong cuộc bầu cử vừa qua, tỷ lệ cử tri không đi bỏ phiếu rất cao, nhất là những người trẻ. Trả lời RFI Pháp ngữ ngày 20/06, ông Orphelin ghi nhận:

“ Hôm qua (19/06), đã có đến 75% những người dưới 45 tuổi không đi bầu. Tôi nghĩ chúng ta phải giải quyết vấn đề đó. Giới trẻ họ đòi hỏi gì? Tôi và ê kíp của tôi đã hỏi ý kiến của 500 bạn trẻ tại đơn vị bầu cử của tôi. Họ muốn được giảng dạy về chính trị ở trường trung học. Khi một bạn trẻ 19 tuổi nói với chúng ta: “ Tôi đã không đi bỏ phiếu bởi vì tôi không được giải thích rõ cánh tả và cánh hữu khác biệt với nhau như thế nào”, thì rõ ràng là có những vướng mắc cần được tháo gỡ. Cần phải nối lại sợi dây liên kết với người dân và phải cho họ thấy là chính trị mang lại những thay đổi trong cuộc sống. Còn hiện giờ có vẻ như người dân không mấy quan tâm đến lịch trình bầu cử. Điều họ muốn là các giới chính trị quan tâm đến họ. Tôi nghĩ là phải làm sao khôi phục lòng tin của công dân vào chính trị, nhất là đối với những người dưới 45 tuổi mà gần 80% đã không đi bầu.”

Chuyển sang Đệ lục Cộng hòa?

Kết quả cuộc bầu cử Quốc Hội vừa qua cũng đã khơi dậy cuộc tranh luận về những điều bị xem là hạn chế của nền Đệ ngũ Cộng hòa, một thể chế nửa tổng thống, nửa đại nghị. Nước Pháp nên đoạn tuyệt với nền Đệ ngũ Cộng hòa để chuyển hẳn sang nền Đệ lục Cộng hòa, đó vẫn là chủ trương từ nhiều năm nay của ông Jean-Luc Mélenchon, chủ tịch đảng cực tả Nước Pháp Bất Khuất. Nền Đệ lục Cộng hòa theo quan điểm của ông Mélenchon là nhằm chấm dứt một chế độ mà trong đó tổng thống hành xử như một ông vua và nhằm để cho công dân được tham gia nhiều hơn vào các quyết định chính trị của đất nước. Chủ trương này được một số người ủng hộ, trong đó có ông Leaument, dân biểu liên minh cánh tả NUPES:

“ Tình hình chính trị hiện nay cho thấy cuộc đấu tranh của tôi từ khoảng 10 năm nay cùng với ông Jean-Luc Mélenchon là đúng đắn, vì chúng tôi vẫn chủ trương chuyển nước Pháp sang nền Đệ lục Cộng hòa. Nền Đệ ngũ Cộng hòa nay đã đến lúc gặp bế tắc. Sẽ rất khó mà tiếp tục cầm quyền với một Hạ viện mà trong đó giữa đảng cánh hữu Tập Hợp Dân Tộc với chúng tôi là hai thái cực, giữa đảng Cộng Hòa Tiến Bước với chúng tôi cũng không có gì tương đồng. Đảng cánh hữu Những Người Cộng Hòa thì nói là trên nguyên tắc họ sẽ vẫn ở bên phía đối lập. Tôi không biết là họ giữ được quan điểm này trong bao lâu, bởi vì giữa họ với đảng cầm quyền có rất nhiều điểm tương đồng.

Tôi nghĩ là Pháp đang ở trong một tình hình chính trị rất mới, ít ra là đáng để chúng ta suy nghĩ. Mọi người khám phá lại rằng tổng thống của nền Cộng hòa là một tổng thống gần như không có quyền hành nếu không có một đa số tuyệt đối ở Hạ Viện. Nếu nắm được Hạ Viện, tổng thống giống như một ông vua chuyên quyền, nhưng nếu không có đa số tuyệt đối thì coi tổng thống như bị tê liệt.”

Ngoại lệ Pháp ở châu Âu

Thật ra, nhiều nước láng giềng của Pháp ở châu Âu đã quá quen với tình trạng mà tổng thống hoặc thủ tướng chỉ nắm một đa số tương đối ở Quốc Hội, nhất là ở Đức, kể từ sau Đệ Nhị Thế Chiến, hầu hết các chính phủ đều là chính phủ liên minh, thậm chí liên minh giữa các đảng có quan điểm rất khác biệt. Các đảng thường bỏ ra từ một đến ba tháng để soạn thảo một “hợp đồng” liên minh cầm quyền, bảo đảm cho chính phủ hoạt động ổn định.

Nước Ý cũng có truyền thống lập chính phủ liên minh, nhưng khác với Đức, đó thường là những liên minh không ổn định, khiến chính trường nước Ý luôn bị xáo trộn. Còn tại Thụy Điển, từ thập niên 1920 thường xuyên có các chính phủ thiểu số, như chính phủ hiện nay của thủ tướng Magdalena Andersson, chỉ nắm 100 ghế trên tổng số 349 ghế ở Quốc Hội. Chính trường nước này vẫn ổn định đó là nhờ văn hóa “thỏa hiệp” đã bám rễ từ lâu trong các chính đảng. Riêng Tây Ban Nha thì chỉ mới “khám phá” chính phủ liên minh kể từ năm 2015, khi hai đảng chủ chốt Nhân dân (cánh hữu) và Xã hội (cánh tả) không còn tiếp tục luân phiên cầm quyền nữa.

Trên nguyên tắc, từ đây đến cuối tuần hoặc đầu tuần tới, thủ tướng Elisabeth Borne phải lập cho xong một chính phủ liên minh có đủ đa số tuyệt đối ở Quốc Hội. Nhưng cho dù thành phần của chính phủ liên minh này như thế nào, Quốc Hội cũng sẽ là một định chế thật sự có vai trò đối trọng, tổng thống Macron sẽ buộc phải thương lượng, mặc cả với các nhóm nghị sĩ trước khi ra những quyết định quan trọng cho đất nước.



Users browsing this topic
Guest
Forum Jump  
You cannot post new topics in this forum.
You cannot reply to topics in this forum.
You cannot delete your posts in this forum.
You cannot edit your posts in this forum.
You cannot create polls in this forum.
You cannot vote in polls in this forum.