Welcome Guest! To enable all features please Login or Register.

Notification

Icon
Error

Options
View
Go to last post Go to first unread
NNT  
#1 Posted : Monday, April 10, 2017 1:02:29 PM(UTC)
NNT

Rank: Advanced Member

Groups: Registered
Joined: 3/24/2011(UTC)
Posts: 6,322
Man
Location: USA

Thanks: 1304 times
Was thanked: 2679 time(s) in 1469 post(s)
Tàn một cuộc chơi…
Cụ Vương Hồng Sển thời trung niên và khi về già

Đoàn Dự ghi chép.


Trước đây tôi đã trình bầy hầu quý bạn đời sống
như một cuộc chơi của vị học giả kiêm nhà
“cổ ngoạn” – người chơi đồ cổ – nổi
tiếng Vương Hồng Sển.

Nay, tôi xin trình bầy tiếp chuyện sau khi “cuộc chơi” của cụ đã
tàn thì con cháu cụ ra sao. Sự thực, ngay người con trai duy nhất
của cụ – anh Vương Hồng Bảo – đời sống của anh cũng giống như một
cuộc chơi vậy thôi và anh đã chết trong tù. Trước khi mời quý bạn
coi chuyện con cháu cụ Vươnghiện nay, tôi xin thuật lại các chuyện
về cụ để quý bạn hiểu rõ…

Thân thế, tình yêu và sự nghiệp của cụ Vương Hồng Sển

Cụ Vương Hồng Sển là người mê đồ cổ. Nhưng mê đến nỗi hai lần bị vợ
bỏ và tự mình viết cuốn “Hơn nửa đời hư” hết sức thành thật để kể
lại chuyện “hư” do tính đam mê đó thì thật hết mức!
Trước đây, nghe nói về những cổ vật và các cuốn sách không ai có nổi
của Vương lão gia, nhiều người tự hỏi rằng ông lấy tiền đâu mà mua
được như vậy? Sau này, đọc sách do ông tự thuật, người
ta mới hiểu thì ra trời sinh ra ông có những đam
mê thì cũng sinh ra ông có những gặp gỡ khiến
ông “nặng túi”, dư sức mua các báu vật. Ví
dụ đang không lấy gì làm giàu có lắm, cưới
vợ xong, gia đình bên vợ cho vợ chồng ông số
tiền hồi môn tới 600 đồng – một con số
khủng khiếp lúc bấy giờ – cộng với một
ngôi nhà ở ngoài mặt đường La Grandière
(đường Gia Long cũ, bây giờ là Lý Tự Trọng,
quận 1), trị giá tới 1.000 đồng, đâu phải
chuyện nhỏ? Thế rồi, lần cưới vợ thứ hai,
đang làm nhân viên tại Trường Máy (nay là
trường Kỹ thuật Cao Thắng) ở Sài Gòn, ông
đổi về làm nhân viên kế toán tại tòa bố
(tòa tỉnh trưởng) Sa Đéc, hai vợ chồng phải
ở nhà thuê. Tự dưng bà cô vợ là một trong số
4 người giàu có nhứt miền Tây lúc ấy, cho hai
vợ chồng ông 240 mẫu ruộng ở Hoà Tú, Sóc
Trăng, cộng với một hộp gồm 320 hột xoàn, ấy
là chưa kể các hộp khác đựng vòng vàng, xuyến
vàng, cà rá, bông tai…, ông “nghèo” sao
được?Lúc còn sinh tiền, ngoài 80 tuổi Vương lão gia vẫn tiếp tục
là người bộc trực, vui tính và… thích tiếu lâm.
Quý bạn thấy trong sách của ông có những câu “tả chân” như thế này
thì cũng… hết chỗ nói luôn:

“Hai quả núi vàng pha núm tuyết
Một khe hang ngọc nức mùi hương”


Ông kể trong cuốn Một nửa đời hư:
“Tôi sanh năm Nhâm Dần (1902), ngày 27 tháng 9 ta. Nhà cha tôi ở
châu thành Sóc Trăng nhưng khi sanh, mẹ tôi về
quê, sanh tôi tại làng Xài Cá Nả (bây giờ là làng Đại Tâm)".

Học giả Vương Hồng Sển được người đời tôn vinh là nhà
khảo cổ tầm cỡ thế giới. Nhưng về tình
duyên ông thiếu may mắn: Hai lần đổ vỡ. Điều
này chúng ta có thể thấy được qua những trang
sách hóm hỉnh, sâu sắc trong tập hồi ký Hơn nửa đời hư­ của
ông. Ông viết rất nôm na, chân thật, không chút
giấu diếm. Người vợ đầu
tiên của ông tên Trần Thị Thố. Lúc bấy giờ,
ông đã đậu bằng Brevet Elémentaire (ngoài Bắc
thường gọi là bằng Diplôme) tại trường
Chasseloup Laubat (nay là trường Lê Qúy Đôn) ngày
18. 6.1923. Sau đó ông thi đậu cuộc thi tuyển
chọn người làm thư­ ký cho nhà nước và
được bổ nhiệm công tác tại “Trường Máy”
trên đường Đỗ Hữu Vị (nay là đường Huỳnh
Thúc Kháng) Sài Gòn.Sau khi làm việc
được một năm thì ông cưới vợ. Đám cưới
diễn ra vào ngày 16. 6.1924 theo đủ lễ, có coi
tuổi, coi ngày chu đáo. Nàng sinh năm 1910, lúc ấy
mới 14 tuổi. Còn chàng, sinh năm 1902, lúc ấy 22
tuổi, quá đẹp! Thế nhưng, chỉ chín tháng sau hai
vợ chồng trẻ đã đưa nhau ra tòa và ngày
12.4.1926 tòa cho ly dị dù “chư­a nát chiếc
chiếu tân hôn”.Lỗi thuộc về ai?
Sau này, ông viết: “Lỗi tại người đàn bà
theo mặt luật pháp, mà đúng ra lỗi về người
đàn ông ham mua sách và mê đọc sách đến quên
người vợ trẻ nằm kề bên. Tiền hồ đám
cưới được 600 bạc là một số tiền kếch xù,
lại tiền ông nhạc cung cấp mỗi tháng không
phải là nhỏ, cộng với sáu bảy chục bạc
tiền lương, chỉ vèo trong mấy tháng, kết quả
tủ sách không còn chỗ để, mà ái tình đã nhẹ
bước ra đi. Ai chịu nổi với thằng chồng
­nh­ư vậy?Sau khi ly dị, ông
còn lại căn nhà ở số 214 đường La Grandière
(trước là Gia Long, nay Lý Tự Trọng, Sài Gòn),
đem bán được 1,000 bạc. Không dám giữ số
tiền quá lớn này trong mình vì ông biết tính
mình quen tiêu xài lớn, sợ xài hết tiền, ông
đem gửi một người bạn thân tên Nguyễn Văn
Xuân. Không ngờ “đem trứng gửi cho ác”, đến
lúc cần lấy lại thì bạn đã đánh bạc thua
sạch!Chừng hơn năm sau,
tiếng sét ái tình lại đến với ông. Cô t­ư
Dương Thị Tuyết, cháu bà Phủ An (đây là
“Phủ” hàm, trong Nam không có chức quan phủ,
quan huyện như ngoài Bắc). Đám cưới diễn ra
vào ngày 9.11.1927. Nàng sinh năm 1911, lúc ấy 16
tuổi. Còn chàng, 23 tuổi. Hôm đám hỏi, ông bà
nhạc (tên là ông Kính, trong lời tự thuật không
hiểu sao ông thường gọi là “thầy Kính”) chê
lên chê xuống là không có kim cư­ơng hột xoàn
mà chỉ có mư­ời l­ượng vàng đôi (vàng đã
đánh thành đồ gia bảo, từng đôi một như cặp
xuyến, cặp kiềng, theo số chẵn để tiện khi
cưới hỏi). Nhưng đối với ông, đây là vốn
liếng của mẹ ông khi chết để lại cho ông nên
nó vô giá, bên vợ đâu có hiểu điều đó, họ
cứ chê trách.Hôm ấy đám
cưới thật linh đình, thân phụ của nghệ sĩ
Hữu Phước (ông nội ca sĩ Hương Lan) là ông
Bảy Cảnh làm phụ rể. Không biết rể phụ bưng
thế nào mà cái chạo rượu lễ khi rót ra không
còn một giọt! Điềm gở chăng? Lại nữa, căn
phòng tân hôn đêm đó được cha mẹ cô dâu
“m­ượn tạm” làm chỗ đánh bạc khiến hai
người không có chỗ ngủ!Cưới vợ xong,
ông ở chung với gia đình vợ tại ngôi nhà số
260 đường Richaud (trước 75 là đường Phan Đình
Phùng, Đa Kao, nay là đường Nguyễn Đình Chiểu,
Q.1). Thời gian này họ sống với nhau cực kỳ
hạnh phúc và ăn xài “như­ nước vỡ bờ”.
Sau đó, họ dọn về nhà số 69 đường Taberd (nay
là đường Nguyễn Du).“Vợ tôi mới 16
tuổi, không biết lo gì hết. Lương tôi tám chục
đồng, vừa bằng với lương thông phán của ông
già vợ nhưng tôi dạy thêm Việt ngữ cho bốn anh
Tây, mỗi anh hai chục, mỗi tháng kiếm thêm
được tám chục nữa, vậy mà tháng nào cũng
sạch bách, nhiều bữa ngồi sụ một đống, mẹ
vợ đi đánh bài tứ sắc về phải cho 5 đồng,
hai đứa dẫn nhau đi ăn cơm nhà hàng Yeng Yeng
chớ không bao giờ ăn cơm nhà…”.Rồi mẹ vợ mất.
Bản thân ông đã rời Trường Máy, đổi về tòa
bố Sa Đéc. Vợ ở Sài Gòn, chồng ở Sa
Đéc.“Lúc này thân
tôi nh­ư chiếc thuyền bé gặp cảnh bão táp, tai
họa dập dồn. Vì không lo xa nên không dành dụm
được xu nào” . Vợ chồng ông bèn cùng dọn
về Sa Đéc, ngụ tại nhà số 106 đường Vĩnh
Long, ít lâu sau lại dọn về nhà số 2 đường
Vĩnh Phước – sát với dốc cầu Sa Đéc. “Tại
đây, cách xa gia đình nhà vợ, tình duyên của
tôi và Tuyết đằm thắm như­ hai con chim thoát
khỏi ổ mẹ, ríu rít trên cành, rất tự do, đói
bụng mà vui, nghèo mà hạnh phúc…”.Nếu cứ như­
thế mãi chắc họ sẽ không chia lìa nhau. Số là
ngày 20 tháng 11 năm 1928, họ gặp cứu tinh là bà
Phủ hàm Lê Văn An, nghiệp chủ ở Sóc Trăng. Bà
lên Sa Đéc dự tiệc cưới tại nhà thầy Cai
tổng Nguyễn Tấn Cao tự Keo. “Tôi và Tuyết
cũng có mặt ở đó. Tuyết kêu bà là bà nội
nhưng sự thiệt là bà cô ruột (tức em ruột
của ông nội). Bà cháu nhận nhau, tôi còn nhớ
lời bà nói hôm ấy:“Tao nghĩ tội
nghiệp cho con cháu nội của tao nay đã côi cút,
mất mẹ. Chớ nếu mẹ nó còn sống, dầu nó
ngậm ngọc mà nói tao cũng không màng. Thằng Tư­
(tức là tôi) mầy không biết chớ mẹ nó lúc
trước cùng với chồng nó là thằng Kính đi
kiện bà đây đặng tranh gia tài, bà còn tích
giận. Nay thấy vợ chồng bây nghèo túng bà
động lòng thương. Bây ráng ăn ở cho có hậu
thì bà không bỏ tụi bây đâu”.Ba năm sau, ngày 6
tháng 5 năm 1931, bà Phủ An qua đời. Trước khi
mất, bà để lại di chúc, cho vợ chồng ông
Vương Hồng Sển 220 hecta ruộng tốt trong làng
Hoà Tú, 8.000 đồng tiền mặt và một số tư
trang gồm không biết bao nhiêu là kim cương hột
xoàn, riêng một hộp cũng đã có 320 hột, không
kể bông tai, cà rá bằng vàng, nhiều không
tưởng tượng nổi…“Nhưng than ôi,
cũng vì tiền quá nhiều mà nhơn tâm thay đổi.
Sau 19 năm, từ 1927 đến 1946, vợ chồng đang ăn
ở với nhau như bát nước đầy bỗng Tư sanh tâm
ôm cầm sang thuyền khác. Án ly dị đề ngày 7
tháng 7 năm 1958. Thế là tan vỡ duyên nợ. Em bảo
chia ruộng, chia vàng bạc, chia kim cương hột
xoàn, tôi bảo để cho em hưởng
trọn”.“Em ôm mớ hột
xoàn và các vòng vàng, xuyến vàng, cà rá, bỏ
tôi bơ vơ một mình với mớ đồ cổ cùng các
chén bát cũ, các sách rách bìa xác xơ mà em cho
là vô dụng cũng như chủ của nó…”.Sau đó ông ở
với người khác, không có hôn thú, không có đám
cưới đám hỏi nhưng lại bền chặt và hạnh
phúc cho đến cuối đời. Người đó chính là bà
Nguyễn Kim Chung, một nghệ sĩ lừng lẫy danh
tiếng trên sân khấu miền Nam thuở trước với
nghệ danh Bà Năm Sa Đéc.Về cuối đời,
học giả Vương Hồng Sển đã dành cho bà nhiều
tình cảm trân trọng và đầy yêu dấu: “Người
thứ ba nầy đã khóc với tui biết bao nhiêu là
nước mắt”. Và theo ông: “Một khi đã có con
trai nối dõi, tờ hôn thú vẫn là
thừa”.Bà Năm
Sa Đéc Nguyễn Kim Chung (1907-1988).Bà Năm Sa Đéc qua
đời 29 năm sau, tức năm 1987. Còn ông mất sau
đó mư­ời năm, tức
năm 1996, thọ 94 tuổi. Trước khi mất, ông lập
di chúc tặng tòan bộ các bảo vật, đồ cổ,
sách ốc và cả ngôi nhà của ông cho nhà nước
CSVN và các thế hệ mai sau. Đây là một kho tàng
vô giá không ai có thể xác định rõ được giá
trị của nó như thế nào. Ví dụ chiếc giường
của một vị quý phi triều Nguyễn; một bộ gồm
đầy đủ 211 số Nam Phong Tạp Chí mà theo ông cho
biết, năm 1954, chỉ cần 60 số thôi ông cũng đã
phải đổi cho một bà người Bắc vừa di cư vào
Nam một căn nhà lầu đủ cho gia đình bà ở.
Rồi thủ bút của học giả Petrus Trương Vĩnh
Ký, thủ bút của học giả Huình Tịnh Của với
cuốn Quấc âm Tự vị in lần thứ nhất khi
tiếng Việt hãy còn manh nha. Rồi các lọ độc
bình, các chóe cổ từ đời Tống, đời Minh..vv..
Không vàng bạc nào có thể mua được. Chúng sẽ
bị hao hụt đi thôi.Chúng ta nên nhớ
Thư viện Khoa học Xã Hội & Nhân Văn (ngày
trước gọi là Thư viện Gia Long, nằm trên
đường Gia Long, đối diện Bộ Quốc Phòng VNCH,
khoảng giữa đường Tự Do nay là đường Đồng
Khởi và đường Pasteur) đã có từ thời Pháp
thuộc, giá trị như thế, sang trọng như thế,
đã có biết bao nhiêu con người, bao nhiêu thế
hệ thành công trên đường học vấn từ thư
viện này. Nhưng nay, nếu bạn muốn mượn một
cuốn sách, số hiệu trong thư mục thì có nhưng
sách thì không. Người ta đã lấy trộm hoặc bán
trộm mất rồi.Kho tàng đồ cổ
và các sách cổ quý còn hơn vàng của đại lão
gia họ Vương rồi cũng sẽ thế thôi, không thể
hơn được, đáng tiếc thay! Tại sao lại mất?
Bởi vì các nhân viên thay nhau trực hàng đêm.
Đêm nay người này lấy trộm một hai món. Đêm
mai người khác lấy trộm một hai món. Vài ba năm
kiểm tra lại một lần, đối chiếu với danh
sách thấy mất nhưng không biết ai lấy, chẳng
lẽ lại đuổi tất cả? Hơn nữa “cấp trên”
đi kiểm tra cũng có trách nhiệm, thôi thì im
lặng là hơn!Bà Dương Thị
Tuyết mất ngày 4-7-1992, thọ 81 tuổi. Bà Trần
Thị Thố mất ngày 18-1-1992, thọ 82 tuổi. Cả hai
bà đều không có con với ông. Riêng bà Năm Sa
Đéc thì có, cả con trai lẫn con gái, người con
trai tên Vương Hồng Bảo nhưng tài năng kém xa
ông, không nối được nghiệp của cha.Chuyện
gia đình tang thương của cụ Vương Hồng
Sển “Tôi lấy
anh Vương Hồng Bảo năm 1979, có ba đứa con.
Chúng là tài sản lớn nhất của tôi”. Chị
Liên con dâu cụ Vương Hồng Sển mở đầu câu
chuyện kể về đời làm dâu gian truân của mình
như thế. Ngoảnh lại, thấy bố chồng, chồng
mình đều đã ở nơi chín suối. Cuộc đời vàng
son như trong Hồng Lâu Mộng…”.Ngày xưa lá ngọc
cành vàngVương Hồng Bảo,
chồng chị Liên, mất năm 1998 trong tù. Các con
chị Liên đã lớn. Chị nói: “Ngày trước tôi
rất sợ chết vì lo các con mồ côi cha, mồ côi
mẹ. Nay các con tôi đều đã trưởng thành, tôi
> nhắm mắt cũng được rồi… Tiếng là làm dâu
cụ Vương Hồng Sển, danh gia vọng tộc mà tôi
chẳng nhận được một cái gì. Hộ khẩu tôi
cũng chẳng có ở nhà này. Nhưng thực lòng tôi
không tiếc”.Chị Võ Ngọc Liên
(sinh năm 1951) và anh Vương Hồng Bảo cùng học
trường Tây, quen nhau từ nhỏ. Lớn lên, chị
lập gia đình với một bác sĩ người Pháp, có
một đứa con, rồi ông bác sĩ mất. Còn anh Bảo,
chính chị đã làm mai mối anh Bảo cho người
bạn gái gốc Ấn Độ rất đẹp. Họ có hai con,
mất một con. Năm 1978, người vợ Ấn này đưa
đứa con gái đi khỏi Việt Nam. Chị Liên và anh
Bảo, người góa chồng, người không có vợ, về
sống với nhau (năm 1979).Khi đó họ cùng
làm trong một hãng phim của nhà nước CSVN. Anh
làm kế toán, chị làm chuyên viên hóa trang. Chị
về làm dâu cụ Vương Hồng Sển, bước vào tòa
nhà cổ lừng lẫy danh tiếng tại đường Nguyễn
Thiện Thuật Gia Định với hàng ngàn món đồ
cổ quý giá. Nhưng chị không có hộ khẩu trong
gia đình dù đã sinh ba đứa cháu nội cho cụ
Vương.Chiếc
bình cổ quý giá đời Tống có miệng cẩn vàng
ròng.Chị nhớ lại:
“Lúc đó cây cối um tùm. Nhà cửa thâm u. Khi
tôi sanh cháu nội cho ông, ông nói với má tôi:
“Con Liên nó trúng số độc đắc”. Có lần,
ông chỉ những món đồ cổ quý giá cho tôi coi.
Ông nói: “Con ơi, món này 30 cây, món kia 200
cây…”. Ông sợ rằng khi ông chết, tôi không
biết giá trị của chúng, sẽ làm tiêu tán tàsản nên dặn dò như
vậy”.Chị Liên kể
tiếp: “Cụ Vương có ba đời vợ. Nửa đời
mới có được một con trai là anh Bảo trong khi
người Hoa rất quý con trai. Bây giờ tôi sanh cháu
nội, cụ mừng lạ thường”.Làm dâu nhà cụ
> Vương Hồng Sển – một nhà sử học danh tiếng,
một nhà văn hóa đã viết trên 20 cuốn sách,
một người chơi đồ cổ nổi tiếng hạng nhất
Sài Gòn, một biểu tượng của văn hóa miền Nam
– quả không phải chuyện dễ dàng. Chị cho
biết, khi có khách đến chơi, khách cỡ nào thì
đứng ở ngoài cửa nói chuyện, khách cỡ nào
thì được mời vào bàn trà ở phía bên trong,
khách cỡ nào được mời đến cái bàn ở bên
trong nữa, phía trước bàn thờ, khách cỡ nào
thì được mời vô phòng khách…, tất cả những
việc đó cụ Vương đã quy định rõ ràng, mọi
người phải theo.“Tôi là một
chứng nhân sống trong ngôi nhà danh tiếng ấy –
chị Liên nói – Ông cụ sống rất giản dị.
Mẹ chồng tôi là bà Năm Sa Đéc cũng góp phần
gây dựng nên sự nghiệp, nhưng sự thực bà cụ
chưa được hưởng gì”.Tiếng là làm dâu
nhưng chị Liên chẳng có gì: “Cái xe hơi riêng
tôi cũng không có. Đi học lái xe, ông cụ sợ
gây tai nạn. Học bơi thì cụ sợ tôi chết
đuối. Học đàn thì cụ bảo: Mày đàn như đứa
mù vậy”.Chị làm dâu 10
năm (1979-1989), lương chuyên viên hóa trang ở hãng
phim được bỏ vào túi xài riêng. “Mỗi tháng
ông cụ phát tiền chợ, tiền mua 1 tạ gạo,
tiền đóng học phí của ba cháu nội, tiền đổ
rác, tiền công người giúp việc, tiền lương
người quản gia, tiền bà cụ ăn sáng, tiền cho
hai vợ chồng tôi ăn sáng…, tất cả mọi thứ
tiền đều do cụ đích thân phân
phát”.“Vì cuộc sống
quá an bình, chẳng phải lo nghĩ gì nên tôi không
hề giành giật với ai. Khi chồng tôi có nhân
tình, tôi bèn bỏ về nhà cha mẹ ở gần chợ
Bến Thành”. Chị ra đi, buồn bã lắm, để lại
ba đứa con ở ngôi nhà cổ. Chị bảo chồng:
“Giữa hai người đàn bà anh phải chọn một.
Có họ thì không có tôi, có tôi thì không có
họ”. Nhưng anh không thể “chọn” được bởi
vì còn vướng mắc tiền bạc rất lớn với
người đó.Ngôi
nhà cổ của cụ Vương Hồng Sển ở Gia
Định.Chuyện nợ
nầnKhi chị Liên và
anh Vương Hồng Bảo còn làm trong hãng phim, cuộc
sống rất yên bình. Rồi hãng phim giải thể, anh
Bảo xin vào làm trong Công ty Vàng bạc & Đá
quý. Vốn là một nhân viên kế toán, anh thấy
công ty lời rất lớn, nhất là lại kết hợp
việc làm ăn với bên Trung Quốc thì lời không
biết bao nhiêu mà kể. Anh bèn bỏ Công ty Vàng
bạc & Đá quý, ra mở tiệm vàng riêng và
thường sang Trung Quốc giao dịch. Anh Bảo – kể
cả chị Liên – học chương trình Pháp từ nhỏ
nên rất giỏi tiếng Pháp và tiếng quan thoại.
Đó là những ngày tháng vô cùng quan trọng đã
quyết định cuộc đời của vợ chồng anh Bảo.
Anh là “tay mơ”, không thể chống chọi với
những tay sừng sỏ ở bên Trung Quốc, nên sau
một thời gian buôn bán, anh bị lừa gần hết
tiền.Chị Liên kể:
“Chồng tôi đem 300 cây vàng đi mở cửa tiệm
và buôn bán vàng bạc & đá quý với bên Trung
Quốc. Ít lâu sau, chỉ còn lại khoảng 20 cây.
Ảnh bảo: “Em sang Trung Quốc đòi tiền giùm anh
đi”. Tôi nói: “Em là phụ nữ,
có biết gì đâu mà đòi. Người ta đã cố tình
lừa đảo, em qua bển chúng giết em, em sợ
lắm”. Vậy là thôi, ảnh cũng không đi, vậy là
mất tiêu gần 300 cây vàng lúc đó cực
lớn”.Những thất bại
trong chuyện làm ăn khiến anh Bảo rất buồn. Anh
tiếc của nên kết hợp với cô nhân tình tên là
Phạm Thị Hồng, một người rất ghê gớm, tìm
cách lừa đảo nhiều người khác để… làm
giàu và anh Bảo lấy lại của cải đã bị bên
Trung Quốc lừa gạt.Chị Liên kể:
“Tôi mất tất cả. Chồng và cô Hồng nhân tình
của chồng vào tù với án chung thân. Anh chết
trong tù (1998). Có người nói anh buồn quá nên
tự tử mà chết. Ba chồng tôi cũng mất trước
đó 2 năm (1996). Gia đình bỗng chốc tiêu tan.
Trước khi mất, phần vì giận anh Bảo làm mất
thanh danh của mình, phần vì sợ không ai cáng
đáng nổi cơ nghiệp nên cụ lập di chúc tặng
ngôi nhà cùng toàn bộ các đồ cổ có giá trị
không biết bao nhiêu mà kể cho nhà nước. Khi cụ
mất là cán bộ văn hóa và công an đến kiểm kê
ngay. Tôi từ nhà ba má tôi ở gần chợ Bến
Thành trở lại ngôi nhà này để chăm sóc ba
đứa con còn nhỏ dại, lần hồi kiếm sống,
chạy ăn từng bữa với khoản nợ nần không
biết lấy gì mà trả theo lịnh của tòa án do
chồng tôi ở trong tù để lại cho gia đình. Giả
thử nếu cụ còn sống và không hiến toàn bộ
cổ vật kể cả ngôi nhà cổ cho nhà nước, đem
bán để trả thì cũng đỡ hơn… ”.Chuyện ngôi nhà
cổ hiện nayChị Võ Ngọc Liên
kể tiếp: “Giờ tôi thường đi nhà thờ mỗi
ngày. Đứa con gái lớn của tôi cứ 5 giờ chiều
là mở cửa hàng bán ốc. Ban ngày, chúng tôi cho
thuê mặt bằng để họ bán cơm bình dân, mỗi
ngày thu 60 ngàn đồng cho mướn, lấy tiền đong
gạo”.Theo di chúc của
cụ Vương Hồng Sển, ngôi nhà cổ được hiến
cho nhà nước làm nơi trưng bày các cổ vật của
cụ và lập một cái quỹ văn hóa mang tên Vương
Hồng Sển. Các cổ vật đã được đưa vào
Viện Bảo tàng cất giữ. Nhưng chuyện bàn giao
ngôi nhà cho nhà nước để tôn tạo làm di tích
thì không hề đơn giản.Chị Liên xót xa:
“Căn nhà này danh tiếng bao nhiêu thì càng đau
khổ bấy nhiêu. Phải chi cụ có một ngôi nhà
bình thường không chừng lại sướng”
.Ba cháu nội cụ
Vương Hồng Sển, con của chị Liên, cháu lớn
nhất tên Vương Hồng Liên Hương (sinh năm 1983),
ở nhà bán ốc. Hai em trai là Vương Hồng Bảo
Thành, Vương Hồng Bảo Minh đang đi làm ở các
công ty với đồng lương ít ỏi.Việc giải quyết
nhà cửa cho con cháu của cụ Vương Hồng Sển
vẫn chưa đến đâu. Các cơ quan chức năng muốn
đền bù, đưa gia đình ra khỏi di tích để tu
sửa, tôn tạo. Nhưng qua thời gian dài, chưa tìm
được phương cách nào.Ngôi nhà cổ
xuống cấp, hư hại nghiêm trọng, có thể sập
bất cứ lúc nào. Nhiều người chung sống trong
căn nhà, “Khi mưa, trong nhà dột chẳng kém ngoài
trời”. Phần nhà cơi nới ra cũng hư hỏng
nhiều.Vương Hồng Liên
Hương nói với các phóng viên: “Chúng tôi muốn
bình yên. Tôi muốn sống ở đây. Giờ biết
sống nơi nào. Các em của tôi cũng đã lớn.Tôi
muốn yên tâm bán ốc để sống. Tôi cũng đã
ngoài ba mươi tuổi rồi, có chồng, có con rồi.
Nhà này giờ không còn gì hết, chỉ còn cái xác
thôi, mà cũng không được xây dựng, sửa chữa
gì cả”.Ngôi nhà cổ đã
được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ
thuật cấp thành phố từ năm 2003. Đến giờ,
trông nó chẳng khác gì một phế tích mà các con
cháu sinh sống trong đó đang chật vật với nắng
mưa.Anh Nam, Phòng Di
sản văn hóa, Sở VHTTDL TPHCM cho biết: “Thành
phố đã theo di chúc của cụ Vương Hồng Sển,
xác lập quyền sở hữu nhà nước đối với di
tích, nhưng chưa thực hiện được việc quản lý
vì người nhà của cụ vẫn còn sống ở đó”.
Anh cho biết: “Nhiều lần nhà nước đã cấp
nhà cho chị Liên Hương và các em, nhưng gia đình
chưa đồng ý, kể cả cấp nhà mặt tiền ở
đường Vạn Kiếp với giá 8 tỷ
đồng”.Theo bản án tuyên
với Vương Hồng Bảo trong vụ án lừa đảo
chiếm đoạt tài sản công dân, tòa yêu cầu bồi
thường cho những người bị hại là 5 tỷ 350
triệu đồng; 101, 5 lượng vàng và 46.700 đô la
Mỹ (thời điểm trước năm 1996).Anh Nam cho biết:
“Năm 2005 chị Vương Hồng Liên Hương đã khởi
kiện, đòi thành phố chia di sản do quyền thừa
kế của chị và các em. Nhưng năm 2010 tòa đã
bác yêu cầu của chị Hương. Chúng tôi phải
chờ phúc thẩm rồi mới thực hiện dự án tu
bổ tôn tạo di tích được”.Chị Liên nói:
“Đầu óc tôi rối bung như mớ bòng bong. Chúng
tôi muốn có đời sống ổn định, ví dụ mở
một trung tâm ngoại ngữ mang tên Vương Hồng
Sển chẳng hạn. Bán ốc hoài thế này cực cho
các cháu quá!”.

Đoàn Dự


Users browsing this topic
Guest
Forum Jump  
You cannot post new topics in this forum.
You cannot reply to topics in this forum.
You cannot delete your posts in this forum.
You cannot edit your posts in this forum.
You cannot create polls in this forum.
You cannot vote in polls in this forum.